બેસતું વર્ષ ૨૦૨૬ ક્યારે છે?
ગુજરાતી નવું વર્ષ એટલે કે બેસતું વર્ષ મંગળવાર, ૧૦ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ છે. દિવાળી પછી આવતી કારતક સુદ એકમે ગુજરાતી વિક્રમ સંવતનું નવું વર્ષ શરૂ થાય છે. આ દિવસને નૂતન વર્ષ પણ કહે છે અને લોકો એકબીજાને "સાલ મુબારક" અને "નૂતન વર્ષાભિનંદન" કહીને શુભેચ્છા પાઠવે છે.
બેસતા વર્ષની કથા
માન્યતા છે કે આ જ દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ ઇન્દ્રના પ્રકોપથી ગોકુળવાસીઓને બચાવવા ગોવર્ધન પર્વત પોતાની ટચલી આંગળી પર ઊંચક્યો હતો. એટલે જ બેસતા વર્ષની સવારે મંદિરોમાં અન્નકૂટ ધરાવવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં ચાલતો વિક્રમ સંવત ઉજ્જૈનના રાજા વિક્રમાદિત્ય સાથે જોડાયેલો માનવામાં આવે છે અને તેનું નવું વર્ષ આ દિવસથી શરૂ થાય છે.
બેસતું વર્ષ કેમ ઉજવાય છે?
બેસતું વર્ષ નવી શરૂઆત, સુખ અને સમૃદ્ધિનો દિવસ છે. વેપારીઓ દિવાળીની રાત્રે ચોપડા પૂજન કરીને નવા ચોપડા શરૂ કરે છે અને બેસતા વર્ષથી નવા હિસાબની શરૂઆત ગણાય છે. ઘણા વેપારીઓ રજા પછી લાભ પાંચમના શુભ મુહૂર્તે દુકાન ફરી ખોલે છે.
બેસતા વર્ષની પરંપરાઓ
- સવારે દર્શન: લોકો નવાં કપડાં પહેરીને વહેલી સવારે મંદિરે દર્શન કરવા જાય છે.
- વડીલોના આશીર્વાદ: ઘરના વડીલોને પગે લાગીને આશીર્વાદ લેવાય છે.
- સાલ મુબારક: સગાં-સંબંધીઓ અને મિત્રોના ઘરે જઈને "સાલ મુબારક" કહેવાય છે.
- સબરસ: ઘણાં ઘરોમાં વહેલી સવારે સબરસ (મીઠું) લેવાનો રિવાજ છે, જે આખું વર્ષ ઘરમાં બરકત લાવે છે એવી માન્યતા છે.
- મોં મીઠું: મહેમાનોને મીઠાઈ, મઠિયાં, ચોળાફળી અને મુખવાસ ધરાવાય છે.
- રંગોળી અને દીવા: આંગણે રંગોળી પૂરવામાં આવે છે અને સાંજે દીવા પ્રગટાવાય છે.
ધનતેરસથી લાભ પાંચમ સુધી
- ધનતેરસ: આસો વદ તેરસ
- કાળી ચૌદશ: આસો વદ ચૌદશ
- દિવાળી અને ચોપડા પૂજન: આસો વદ અમાસ
- બેસતું વર્ષ અને અન્નકૂટ: કારતક સુદ એકમ
- ભાઈ બીજ: કારતક સુદ બીજ
- લાભ પાંચમ: કારતક સુદ પાંચમ
બેસતા વર્ષનું મહત્વ
બેસતું વર્ષ માત્ર કેલેન્ડરનું નવું પાનું નથી. જૂનાં મનદુઃખ ભૂલીને સંબંધો ફરી મજબૂત કરવાનો અને નવા સંકલ્પ સાથે આગળ વધવાનો આ દિવસ છે.
