પરિચય:
હનુમાન જયંતિ હિંદુ ધર્મનો એક પવિત્ર તહેવાર છે, જે ચૈત્ર મહિનાની પૂર્ણિમાના દિવસે મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસ ભગવાન હનુમાનના જન્મદિન તરીકે ઉજવાય છે. હનુમાનજીને ભગવાન શિવનો અવતાર અને શ્રીરામના પરમ ભક્ત તરીકે પૂજવામાં આવે છે. આ તહેવાર ભક્તિ, શક્તિ અને સમર્પણના ભાવ સાથે ઉજવાય છે.
પૌરાણિક કથા:
પુરાણો મુજબ હનુમાનજીનો જન્મ અંજના અને કેસરિની ગોદમાં થયો હતો. રાણી અંજનાએ વર્ષો સુધી તપસ્યા કરી હતી, જેના પ્રસાદરૂપે ભગવાન શિવે તેમને પવનદેવના સહયોગથી હનુમાનજીની આશીર્વાદરૂપે પ્રાપ્તિ કરાવી. બાળપણમાં હનુમાનજીએ સૂર્યને ફળ સમજી નિલી ગયો હતો, જેને જોઈને તેમનું બળ અને વિભૂતિ સ્પષ્ટ થાય છે. રામાયણ કાળમાં હનુમાનજીએ લંકા સુધી જવું, સંજીવની લાવવી અને લંકાને આગ લગાવવી જેવા અનેક વિસ્મયકારક કાર્યો કર્યા હતા.
અમે હનુમાન જયંતિ કેમ મનાવીએ:
હનુમાન જયંતિ ભક્તિ, શક્તિ અને સેવા ભાવના માટે મનાવવામાં આવે છે. હનુમાનજીની નિષ્ઠા અને સમર્પણ આપણને ધર્મ અને ઈશ્વર ભક્તિથી ભરેલું જીવન જીવવાની પ્રેરણા આપે છે. આ તહેવાર આપણને નિર્ભય બનવા, આત્મવિશ્વાસ રાખવા અને વિનમ્ર રહેવાનો સંદેશ આપે છે.
મુખ્ય પરંપરાઓ:
ભક્તો ઉપવાસ કરે છે અને હનુમાન મંદિરોમાં જઈ પૂજા-અર્ચના કરે છે.
સુંદરકાંડ, હનુમાન ચાલીસા અને રામાયણનો પાઠ કરવામાં આવે છે.
હનુમાનજીને સિંદૂર, ચોળો, ગુડ અને બેસનના લાડુનો ભોગ ધરાવવામાં આવે છે.
ભજન સંધ્યા, રાત્રી જગરણ અને અખંડ રામ ધૂન પણ ઘણી જગ્યાએ આયોજિત થાય છે.
મહત્વ:
હનુમાન જયંતિ ભક્તિ, બળ અને સેવા ભાવના નો પ્રતિક છે. આ તહેવાર એ શીખવે છે કે સાચો ભક્ત તે જ છે જે સંપૂર્ણ શ્રદ્ધા અને સમર્પણથી પોતાના ઈશ્વરની સેવા કરે. હનુમાનજીની કૃપાથી ભય, રોગ અને દુઃખોથી રક્ષા મળે છે. આ પર્વ આપણા જીવનમાં આત્મબળ, ભરોસો અને ધૈર્યનો સંચાર કરે છે.
