કુંડળી મેચિંગ

કુંડળી મેચિંગ કેવી રીતે થાય છે

કુંડળી મેચિંગમાં વર અને કન્યાની જન્મ કુંડળી સરખાવીને 36માંથી ગુણ ગણવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિને અષ્ટકૂટ કહે છે, એટલે કે આઠ કૂટ, કારણ કે 36 ગુણ આઠ જુદી જુદી તપાસમાં વહેંચાયેલા છે. મોટાભાગના પરિવારો અને ગોર મહારાજ 18 ગુણને ઓછામાં ઓછા જરૂરી માને છે.

આઠેય કૂટ દરેક કુંડળીમાંથી ફક્ત બે વાત લે છે: જન્મ સમયે ચંદ્રનું નક્ષત્ર અને ચંદ્ર રાશિ. એટલે જ એક દિવસના ફરકે જન્મેલા બે જણનો એક જ પાત્ર સાથેનો મેળાપ જુદો આવી શકે.

અંગ્રેજીમાં kundali matching કે kundli milan તરીકે ઓળખાતો આ લગ્ન કુંડળી મેળાપ ઘણા પરિવાર બાયોડેટા હાથમાં આવે એટલે સૌથી પહેલાં કરાવે છે. પહેલી ચાળણી તરીકે આ સ્કોર સારો છે, પણ તેને દોષવાળી લાઇન સાથે વાંચો. સારા ગુણ સાથે નાડીમાં શૂન્ય હોય તો ધ્યાનથી જોવું પડે, અને ઓછા ગુણ સાથે કોઈ પરિહાર લાગુ પડતો હોય તો વાત આગળ વધી શકે.

અષ્ટકૂટ ગુણ કોષ્ટક: આઠ કૂટ અને તેના ગુણ

આઠ કૂટના ગુણ 1થી 8 સુધી છે અને બધાનો સરવાળો 36 થાય છે. આ નિયમો મુહૂર્તના એ ગ્રંથોમાંથી આવે છે જેને પંચાંગ બનાવનારા આજે પણ અનુસરે છે, અને તેમાં મુહૂર્ત ચિંતામણિ સૌથી જાણીતો છે.

ગુણ ઝડપથી વધે છે. ગણ, ભકૂટ અને નાડી મળીને 36માંથી 21 ગુણ ધરાવે છે. એટલે પહેલા પાંચ કૂટ સારા હોય તો પણ ભકૂટ અને નાડી બંનેમાં શૂન્ય આવે તો કુલ 18થી નીચે જઈ શકે.

રિપોર્ટમાં ક્યારેક અડધા ગુણ દેખાશે, જેમ કે તારામાં 1.5. અમે કન્યાના નક્ષત્રથી વર સુધી અને વરના નક્ષત્રથી કન્યા સુધી, બંને બાજુથી ગણીએ છીએ અને સરેરાશ લઈએ છીએ. તમારું નક્ષત્ર ખબર ન હોય તો જન્મ નક્ષત્ર કેલ્ક્યુલેટરથી જાણી લો. ચંદ્ર રાશિ જાણવા માટે જન્મ રાશિ કેલ્ક્યુલેટર જુઓ.

લગ્ન માટે કેટલા ગુણ સારા ગણાય

સારા કુલ ગુણ નાડી કે ભકૂટના શૂન્યને ઢાંકી શકતા નથી, એટલે રિપોર્ટમાં કુલ પહેલાં આ બે લાઇન જુઓ. ગુણ બરાબર હોય અને બંને પરિવાર રાજી હોય તો પછીનું કામ તારીખ નક્કી કરવાનું છે. લગ્ન મુહૂર્તની યાદીમાં આખી સીઝનની દરેક તારીખ તેના સમય સાથે આપેલી છે.

નાડી દોષ

વર અને કન્યાની નાડી એક જ હોય તો નાડી કૂટમાં 8માંથી 0 ગુણ મળે છે, અને તેને નાડી દોષ કહે છે. નાડી ત્રણ છે: આદ્ય, મધ્ય અને અંત્ય. 27માંથી દરેક નક્ષત્ર આમાંથી કોઈ એક નાડીમાં આવે છે. પરંપરામાં નાડીને તબિયત અને સંતાન સાથે જોડવામાં આવે છે, એટલે પરિવારો અહીંના શૂન્યને ગંભીરતાથી લે છે.

ઘણા જ્યોતિષી માને છે કે આ સ્થિતિમાં નાડી દોષ લાગુ પડતો નથી અથવા ઘણો હળવો રહે છે:

• બંનેની ચંદ્ર રાશિ એક હોય, પણ નક્ષત્ર જુદાં હોય.
• નક્ષત્ર એક હોય, પણ ચંદ્ર રાશિ જુદી હોય. આવું ત્યારે જ બને જ્યારે નક્ષત્ર બે રાશિમાં ફેલાયેલું હોય, જેમ કે કૃત્તિકા, મૃગશીર્ષ કે પુનર્વસુ.
• નક્ષત્ર એક હોય, પણ જન્મ જુદા ચરણમાં થયો હોય.

આ પરંપરાથી ચાલ્યા આવતા પરિહાર છે અને દરેક જ્યોતિષી તેને એકસરખી રીતે લાગુ કરતા નથી. અમારું કેલ્ક્યુલેટર સીધો સ્કોર બતાવે છે, એટલે એક નાડીવાળી જોડીને 0 જ દેખાશે, ભલે કોઈ પરિહાર લાગુ પડતો હોય. આવા કિસ્સામાં નિર્ણય પહેલાં બંને કુંડળી કોઈ વિશ્વાસુ જ્યોતિષીને બતાવી દો.

ભકૂટ દોષ

ભકૂટમાં જોવાય છે કે બંનેની ચંદ્ર રાશિ એકબીજાથી કેટલી દૂર છે. એકની રાશિથી બીજાની રાશિ ગણતાં 2/12, 5/9 કે 6/8નો સંબંધ બને તો ભકૂટમાં 7માંથી 0 ગુણ મળે છે, બાકીની દરેક સ્થિતિમાં પૂરા 7. પરંપરામાં 6/8 એટલે કે ષડાષ્ટકને મનમેળ અને તબિયત સાથે, 2/12ને ધન સાથે અને 5/9ને સંતાન સાથે જોડવામાં આવે છે.

સૌથી વધુ માન્ય પરિહાર એ છે કે બંને રાશિનો સ્વામી એક જ ગ્રહ હોય અથવા બંને સ્વામી મિત્ર હોય. જેમ કે મેષ અને વૃશ્ચિક એકબીજાથી 6/8 છે, પણ બંનેનો સ્વામી મંગળ છે. તમારા રિપોર્ટમાં ગ્રહ મૈત્રીમાં 4 કે 5 ગુણ હોય તો બંને રાશિ સ્વામી મિત્ર છે અથવા એક જ છે. અમારો રિપોર્ટ આ પરિહાર જાતે લાગુ કરતો નથી, એટલે ભકૂટમાં શૂન્ય દેખાય તો તેને સીધી "ના" ન સમજો, પહેલાં તપાસ કરાવો.

મંગળ દોષ અને કુંડળી મેળાપ

મંગળ દોષ, એટલે કે માંગલિક હોવું, 36 ગુણથી અલગ જોવાય છે. સામાન્ય રીતે જન્મ લગ્નથી પહેલા, ચોથા, સાતમા, આઠમા કે બારમા ભાવમાં મંગળ હોય તો કુંડળી માંગલિક કહેવાય છે. કેટલીક પરંપરા, ખાસ કરીને દક્ષિણમાં, બીજો ભાવ પણ ગણે છે, અને કેટલીક ચંદ્ર અને શુક્રથી પણ જુએ છે.

મેળાપમાં જૂનો નિયમ એ છે કે માંગલિકનાં લગ્ન માંગલિક સાથે થાય, જેથી દોષ સરભર થયેલો માનવામાં આવે છે. મંગળ પોતાની રાશિ (મેષ, વૃશ્ચિક) કે ઉચ્ચ રાશિ મકરમાં હોય તો પણ ઘણા જ્યોતિષી દોષ હળવો ગણે છે, પણ તેના નિયમો દરેક ગોર મહારાજના સરખા નથી. આ પાનાનો ગુણ રિપોર્ટ મંગળને જોતો નથી, એટલે બંનેની તપાસ મંગળ દોષ કેલ્ક્યુલેટર પર અલગથી કરો. આ તપાસ જન્મ લગ્ન પર આધારિત છે, એટલે તેના માટે સાચો જન્મ સમય જોઈએ.

જન્મ સમય ખબર ન હોય તો

ફોર્મમાં જન્મ સમય ભરવો પડે છે, પણ 36 ગુણ માટે અંદાજિત સમયથી પણ ઘણી વાર કામ ચાલી જાય છે. આઠેય કૂટ ફક્ત ચંદ્ર પર આધાર રાખે છે, અને ચંદ્ર એક નક્ષત્રમાં લગભગ એક દિવસ અને એક રાશિમાં લગભગ સવા બે દિવસ રહે છે.

સહેલી રીત આ છે. એ જ તારીખ સાથે એક વાર સવારનો સમય અને એક વાર સાંજનો સમય નાખીને મેળાપ કરો. બંને વખત કુલ ગુણ અને આઠેય લાઇન સરખી આવે તો સાચા સમય વગર પણ સ્કોર ભરોસાપાત્ર છે. જો બદલાય તો એ દિવસે ચંદ્રએ નક્ષત્ર બદલ્યું હતું, અને ત્યારે સાચો સમય કે જ્યોતિષી પાસે જન્મ સમય શુદ્ધિ જોઈએ. મંગળ દોષ માટે આ રીત કામ નથી કરતી, કારણ કે જન્મ લગ્ન લગભગ દર બે કલાકે બદલાય છે.

નામથી કુંડળી મેળાપ

આ કેલ્ક્યુલેટર જન્મ તારીખ, સમય અને સ્થળથી મેળાપ કરે છે. તમે જે નામ લખો છો તે ફક્ત રિપોર્ટ પર ઓળખ માટે છે, ગણતરીમાં તેનો ઉપયોગ થતો નથી.

નામથી ગુણ મેળાપ જૂની રીત છે, જે જન્મની વિગતો ન હોય ત્યારે વપરાતી. નામના પહેલા અક્ષરથી નક્ષત્રનું ચરણ નક્કી થાય છે (દરેક ચરણનો પોતાનો અક્ષર છે, જેમ કે અશ્વિનીના ચૂ, ચે, ચો, લા) અને તેના પરથી કૂટ ગણાય છે. ગુજરાતમાં ઘણા પરિવાર રાશિ પ્રમાણે નામ પાડે છે, જેમ કે મેષ માટે અ, લ, ઈ. છતાં નામથી ફક્ત મોટો અંદાજ મળે છે, કારણ કે નામનો અક્ષર ઘણી વાર જન્મ વખતે ચંદ્ર જે નક્ષત્રમાં હતો તેની સાથે મેળ ખાતો નથી. જન્મ તારીખ ખબર હોય તો તેનાથી જ મેળાપ કરો.

ગુણ ઓછા આવે તો શું કરવું

18થી ઓછા ગુણ એટલે ધ્યાનથી જોવાની જરૂર. એ આખરી ફેંસલો નથી. પહેલાં એ લાઇન જુઓ જેમાં શૂન્ય આવ્યું છે. નાડી કે ભકૂટનું શૂન્ય ઉપર કહેલા કોઈ પરિહારમાં આવી શકે, અને વર્ણ કે વશ્યમાં શૂન્યથી ફક્ત 1 કે 2 ગુણ ઓછા થાય છે, જેના કારણે ભાગ્યે જ કોઈ જ્યોતિષી સંબંધ અટકાવે.

પછી બંનેની આખી કુંડળી કોઈ જ્યોતિષીને બતાવો. ગુણ મેળાપમાં સાતમો ભાવ, તેનો સ્વામી, શુક્ર અને ચાલુ દશા આવતાં નથી, જેને ઘણા જ્યોતિષી કુલ ગુણ કરતાં વધુ મહત્વ આપે છે. કાળસર્પ દોષ જેવા દોષ પણ ગુણમાં આવતા નથી, તે દરેક કુંડળીમાં અલગથી જોવાય છે. કેટલાક પરિવાર મનની શાંતિ માટે નાડી દોષ નિવારણ કે મંગળ શાંતિ જેવી પૂજા કરાવે છે. આ પરંપરાના વિકલ્પ છે, ફરજિયાત નથી.

ઘણાં યુગલ ઓછા ગુણ સાથે, કે મેળાપ વગર પણ લગ્ન કરે છે. ગુણ એક પાસું છે. બંને વ્યક્તિ, તેમના પરિવાર અને મતભેદ સાથે બેસીને ઉકેલવાની રીત પણ એટલી જ મહત્વની છે.

આ કેલ્ક્યુલેટર ગુણ કેવી રીતે ગણે છે

અમે બંને કુંડળી સ્વિસ એફેમેરિસ અને લાહિરી અયનાંશથી બનાવીએ છીએ. લાહિરી અયનાંશ 1955માં ભારત સરકારની કેલેન્ડર સુધારણા સમિતિએ અપનાવ્યો હતો, અને સરકારી રાષ્ટ્રીય પંચાંગ આજે પણ તેનો જ ઉપયોગ કરે છે. દરેક કુંડળીમાંથી ચંદ્રનું નક્ષત્ર અને રાશિ લઈને આઠેય કૂટ અષ્ટકૂટનાં પ્રમાણભૂત કોષ્ટકોથી ગણાય છે.

રિપોર્ટમાં દરેક કૂટના કાર્ડ પર બંનેની કઈ વાત સરખાવી તે દેખાય છે, જેમ કે દરેકની ચંદ્ર રાશિ કે નાડી, જેથી કોઈ પણ લાઇન તમે જાતે ચકાસી શકો. જન્મ સ્થળથી સમય ઝોન અને અક્ષાંશ-રેખાંશ નક્કી થાય છે. એટલે જ્યાં જન્મ થયો હતો તે ગામ કે શહેર લખો, અત્યારે જ્યાં રહો છો તે નહીં.