મોક્ષદા એકાદશીનું પરિચય
મોક્ષદા એકાદશી માર્ગશિર્ષ મહિનાની શુક્લ પક્ષની એકાદશી તિથિએ ઉજવાય છે. આ પવિત્ર દિવસ ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ અને ભગવાન વિષ્ણુની આરાધના માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. કહેવાય છે કે આ એકાદશીનું વ્રત રાખવાથી જન્મજન્માંત્રના પાપોનો નાશ થાય છે અને આત્માને મોક્ષ પ્રાપ્ત થાય છે.
પૌરાણિક કથા
પૌરાણિક કથાનુસાર, ગૌરમુખ નામના રાજાને એક દિવસ ભયાનક સ્વપ્ન આવ્યો જેમાં તેના પિતાએ યમલોકમાં તકલીફ ભોગવી રહ્યા હતા. રાજાએ આ સમસ્યાનું નિવારણ જાણવા માટે ઋષિ પરમર્શ કર્યો અને તેમને માર્ગશીર્ષ શુક્લ એકાદશીનું વ્રત કરવાનું કહ્યું. રાજાએ આ વ્રત કર્યું અને તેના પિતાને મુક્તિ મળી. તેથી આ એકાદશી ‘મોક્ષદા એકાદશી’ તરીકે ઓળખાય છે.
પર્વનું મહત્વ
આ એકાદશી આત્માની શુદ્ધિ, પૂર્વજોની શાંતિ અને અંતિમ મુક્તિ માટે વિશેષ માન્યતા ધરાવે છે. ભગવાન કૃષ્ણે પણ ભગવદ્ગીતા આ તિથિએ અર્જુનને જણાવેલી હતી, તેથી આ દિવસ 'ગીતા જયંતિ' તરીકે પણ ઉજવાય છે.
મુખ્ય પરંપરાઓ
-
ઉપવાસ અને જાગરણ
-
વિષ્ણુ સાહિત્યનું પાઠ
-
ગીતા પાઠ અને ધ્યાન
-
દાન અને સેવા
નિષ્કર્ષ
મોક્ષદા એકાદશી એ આધ્યાત્મિક ઊંડાણનો દિવસ છે. ભક્તો આ દિવસે ઉપવાસ કરીને પોતાના જીવનમાં શાંતિ, શુદ્ધિ અને મોક્ષની પ્રાપ્તિ માટે પ્રાર્થના કરે છે.








