શુભ પંચાંગ લોગો
હનુમાનજી

હનુમાનજી આરતી

સત્રાણે ઉડ્ડાણે હુંકાર વદની આરતી

સત્રાણે ઉડ્ડાણે સમર્થ રામદાસ રચિત હનુમાનજીની શક્તિશાળી મરાઠી આરતી છે, જે મહારાષ્ટ્રમાં શનિવાર, મંગળવાર અને હનુમાન જયંતીએ ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

હનુમાન જયંતિલોકપ્રિય

આરતી વિશે

સત્રાણે ઉડ્ડાણે હુંકાર વદની હનુમાનજીની સૌથી જાણીતી મરાઠી આરતી છે. તેની રચના સમર્થ રામદાસે કરી હતી, જેઓ હનુમાનજીના પરમ ભક્ત હતા અને મહારાષ્ટ્રમાં અગિયાર મારુતિ મંદિરોની સ્થાપના કરી હોવાનું મનાય છે. તેમનું નામ અંતિમ પદમાં આવે છે. આરતીમાં હનુમાનજીના પ્રચંડ ઉડ્ડાણ અને મુખમાંથી નીકળેલા હુંકારનું વર્ણન છે, જેનાથી પૃથ્વી, સમુદ્ર અને આકાશ ડોલી ઊઠે છે. આખું બ્રહ્માંડ કડડે છે, ત્રણેય લોક ભયભીત થાય છે અને દેવ, માનવ તથા રાક્ષસો ભાગવા લાગે છે. પાતાળ સુધી પડઘો પહોંચે છે, પૃથ્વીને ધારણ કરનાર શેષનાગ પણ થરથરે છે અને તારાગણ વિખેરાઈ જાય છે. ધ્રુવપદ કહે છે કે હનુમાનજીની કૃપાથી ભક્ત યમથી પણ ડરતો નથી, અને રામદાસ કહે છે કે તેમને શ્રીરામમાં જ સાચી શક્તિ મળી. મારુતિ મંદિરોમાં તે ખૂબ ઉત્સાહથી ગવાય છે.

આરતીના શબ્દો

સત્રાણે ઉડ્ડાણે હુંકાર વદની। કરિ ડળમળ ભૂમંડળ સિંધૂજળ ગગની॥ કડાડિલે બ્રહ્માંડ ધાકે ત્રિભુવની। સુરવર નર નિશાચર ત્યા ઝાલ્યા પળણી॥૧॥ જય દેવ જય દેવ જય જય હનુમંતા। તુમચેનિ પ્રસાદે ન ભી કૃતાંતા॥ (૨ વાર) ॥ જય દેવ જય દેવ ॥ દુમદુમલી પાતાળે ઉઠિલા પ્રતિશબ્દ। થરથરલા ધરણીધર માનિલા ખેદ॥ કડાડિલે પર્વત ઉડ્ડુગણ ઉચ્છેદ। રામી રામદાસા શક્તીચા શોધ॥૨॥ ॥ જય દેવ જય દેવ... ॥

આરતી કેવી રીતે કરવી

  1. 1

    સ્નાન કરી સ્વચ્છ વસ્ત્ર પહેરો, પૂજા સ્થાન સાફ કરો અને હનુમાનજીની મૂર્તિ અથવા તસવીર સ્થાપિત કરો.

  2. 2

    તેલ સાથે સિંદૂર, આકડાનાં પાન-ફૂલ અને શ્રીફળ સાથે ધૂપ, દીવો અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરો.

  3. 3

    આરતીની થાળીમાં ઘીનો દીવો અથવા કપૂર પ્રગટાવો અને ઘંટ વગાડીને આરતી શરૂ કરો.

  4. 4

    ભાવપૂર્વક સત્રાણે ઉડ્ડાણે હુંકાર વદની આરતી ગાતાં ગાતાં થાળીને ઘડિયાળની દિશામાં ફેરવો.

  5. 5

    પરંપરા મુજબ આરતી ચરણ પાસે ૪ વાર, નાભિ પાસે ૨ વાર, મુખ પાસે ૧ વાર અને સમગ્ર સ્વરૂપ પર ૭ વાર ફેરવો.

  6. 6

    આરતી પછી બંને હાથ જ્યોત પર ફેરવી આંખો અને માથે લગાવો અને પ્રસાદ વહેંચો.

  7. 7

    શનિવાર અને મંગળવારે, સાડાસાતી દરમિયાન અને હનુમાન જયંતીએ, ખાસ કરીને મારુતિ મંદિરમાં આ આરતી ગાઓ.

મહત્વ અને લાભ

  • આરતીમાં કહ્યા મુજબ ભય, મૃત્યુનો ભય પણ, દૂર થાય છે
  • શારીરિક અને માનસિક બળ, ઊર્જા અને આત્મવિશ્વાસ મળે છે
  • નકારાત્મક શક્તિઓ અને કઠિન સમયમાં રક્ષણ મળે છે
  • શનિવારે ગાવાથી શનિની પીડા ઓછી થાય છે એવી માન્યતા છે

સંબંધિત આરતી

આરતી કીજે હનુમાન લલા કી

આરતી કીજે હનુમાન લલા કી

આરતી કીજે હનુમાન લલા કી હનુમાનજીની સૌથી લોકપ્રિય આરતી છે, જે મંગળવાર અને શનિવારે હનુમાન ચાલીસા પછી બળ, બુદ્ધિ અને રક્ષણ માટે ગવાય છે.

ઓમ જય હનુમત વીરા – બાલાજી આરતી

ઓમ જય હનુમત વીરા – બાલાજી આરતી

ઓમ જય હનુમત વીરા હનુમાનજીની લોકપ્રિય બાલાજી આરતી છે, જે રાજસ્થાનનાં બાલાજી મંદિરોમાં અને ઘરોમાં મંગળવાર તથા શનિવારે ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા આરતી

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા આરતી

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા દેવગુરુ બૃહસ્પતિની આરતી છે, જે ગુરુવારની વ્રત કથા પછી જ્ઞાન, સૌભાગ્ય, લગ્ન અને સમૃદ્ધિ માટે ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

ઓમ જય ગંગે માતા આરતી

ઓમ જય ગંગે માતા આરતી

ઓમ જય ગંગે માતા ગંગા માતાની લોકપ્રિય આરતી છે, જે ઘાટો પરની ભવ્ય સાંજની ગંગા આરતીમાં તથા ગંગા દશેરા અને પૂનમે ખૂબ ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી વેદમાતા ગાયત્રીની આરતી છે, જે ગાયત્રી મંત્રના જાપ પછી, ગુરુવારે અને ગાયત્રી જયંતીએ જ્ઞાન અને સદ્બુદ્ધિ માટે ગવાય છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

“સત્રાણે ઉડ્ડાણે હુંકાર વદની આરતી” કઈ ભાષાની પરંપરાગત આરતી છે?

“સત્રાણે ઉડ્ડાણે હુંકાર વદની આરતી”ની રચના કોણે કરી?

ભક્તિ પરંપરામાં “સત્રાણે ઉડ્ડાણે હુંકાર વદની આરતી”ની વિશેષતા શું છે?

“સત્રાણે ઉડ્ડાણે હુંકાર વદની આરતી”માં કયા દૈવી સ્વરૂપની સ્તુતિ થાય છે?