શુભ પંચાંગ લોગો
હનુમાનજી

હનુમાનજી આરતી

આરતી કીજે હનુમાન લલા કી

આરતી કીજે હનુમાન લલા કી હનુમાનજીની સૌથી લોકપ્રિય આરતી છે, જે મંગળવાર અને શનિવારે હનુમાન ચાલીસા પછી બળ, બુદ્ધિ અને રક્ષણ માટે ગવાય છે.

હનુમાન જયંતિલોકપ્રિય

આરતી વિશે

આરતી કીજે હનુમાન લલા કી હનુમાનજીની સૌથી જાણીતી આરતી છે અને સામાન્ય રીતે હનુમાન ચાલીસાના પાઠ પછી તરત ગવાય છે. તેની અંતિમ પંક્તિઓમાં ગોસ્વામી તુલસીદાસનો ઉલ્લેખ છે અને પરંપરાગત રીતે આ આરતી તેમની સાથે જોડાયેલી માનવામાં આવે છે. આરતીમાં હનુમાનજીને દુષ્ટોનો નાશ કરનાર અને શ્રીરામના સેવક તરીકે વંદન કર્યું છે. તેમના બળથી પર્વતો ધ્રૂજે છે અને રોગ-દોષ પાસે આવતા નથી એવું વર્ણન છે. તેમાં રામાયણના મહાન પ્રસંગો છે: સમુદ્ર પાર કરવો, સીતાજીની શોધ, લંકા દહન, લક્ષ્મણજીને બચાવવા સંજીવની લાવવી અને પાતાળમાં અહિરાવણનો વધ. દેવો, મુનિઓ અને માતા અંજની સુવર્ણ થાળ અને કપૂરથી આરતી ઉતારે છે એવું સુંદર ચિત્ર છે, અને ગાનારને પરમ પદ મળે છે એમ કહેવાયું છે. ખાસ કરીને મંગળવાર અને શનિવારે મંદિરોમાં આ આરતી સાથે ભક્તોની ભીડ ઉમટે છે.

આરતીના શબ્દો

આરતી કીજૈ હનુમાન લલા કી। દુષ્ટ દલન રઘુનાથ કલા કી॥ (૨ વાર) જાકે બલ સે ગિરિવર કાંપે। રોગ દોષ જાકે નિકટ ન ઝાંકે॥ અંજનિ પુત્ર મહાબલદાયી। સંતન કે પ્રભુ સદા સહાઈ॥ ॥ આરતી કીજૈ હનુમાન લલા કી ॥ દે બીરા રઘુનાથ પઠાએ। લંકા જારિ સિયા સુધિ લાએ॥ લંકા સો કોટ સમુદ્ર સી ખાઈ। જાત પવનસુત બાર ન લાઈ॥ ॥ આરતી કીજૈ હનુમાન લલા કી ॥ લંકા જારિ અસુર સંહારે। સિયારામજી કે કાજ સંવારે॥ લક્ષ્મણ મૂર્છિત પડે સકારે। આનિ સંજીવન પ્રાણ ઉબારે॥ ॥ આરતી કીજૈ હનુમાન લલા કી ॥ પૈઠિ પાતાલ તોરિ જમ-કારે। અહિરાવણ કી ભુજા ઉખારે॥ બાએં ભુજા અસુરદલ મારે। દાહિને ભુજા સંતજન તારે॥ ॥ આરતી કીજૈ હનુમાન લલા કી ॥ સુર નર મુનિ આરતી ઉતારેં। જય જય જય હનુમાન ઉચારેં॥ કંચન થાર કપૂર લૌ છાઈ। આરતી કરત અંજના માઈ॥ ॥ આરતી કીજૈ હનુમાન લલા કી ॥ લંક વિધ્વંસ કિએ રઘુરાઈ। તુલસીદાસ સ્વામી કીર્તિ ગાઈ॥ જો હનુમાનજી કી આરતી ગાવે। બસિ બૈકુંઠ પરમ પદ પાવે॥ ॥ આરતી કીજૈ હનુમાન લલા કી ॥ (૨ વાર)

આરતી કેવી રીતે કરવી

  1. 1

    સ્નાન કરી સ્વચ્છ વસ્ત્ર પહેરો, પૂજા સ્થાન સાફ કરો અને હનુમાનજીની મૂર્તિ અથવા તસવીર સ્થાપિત કરો.

  2. 2

    ચમેલીના તેલ સાથે સિંદૂર, લાલ ફૂલ અને ગોળ-ચણા અથવા બુંદીના લાડુ સાથે ધૂપ, દીવો અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરો.

  3. 3

    આરતીની થાળીમાં ઘીનો દીવો અથવા કપૂર પ્રગટાવો અને ઘંટ વગાડીને આરતી શરૂ કરો.

  4. 4

    ભાવપૂર્વક આરતી કીજે હનુમાન લલા કી ગાતાં ગાતાં થાળીને ઘડિયાળની દિશામાં ફેરવો.

  5. 5

    પરંપરા મુજબ આરતી ચરણ પાસે ૪ વાર, નાભિ પાસે ૨ વાર, મુખ પાસે ૧ વાર અને સમગ્ર સ્વરૂપ પર ૭ વાર ફેરવો.

  6. 6

    આરતી પછી બંને હાથ જ્યોત પર ફેરવી આંખો અને માથે લગાવો અને પ્રસાદ વહેંચો.

  7. 7

    મંગળવાર, શનિવાર અને હનુમાન જયંતીએ હનુમાન ચાલીસા પછી આ આરતી ગાઓ.

મહત્વ અને લાભ

  • બળ, હિંમત અને ભયમાંથી મુક્તિ મળે છે
  • નકારાત્મક ઊર્જા, શત્રુઓ અને સંકટોથી રક્ષણ મળે છે
  • આરતીમાં કહ્યા મુજબ રોગ પાસે આવતા નથી, તેથી સારું આરોગ્ય મળે છે એવી માન્યતા છે
  • શનિવારે ગાવાથી શનિના પ્રભાવની મુશ્કેલીઓ ઓછી થાય છે એવી માન્યતા છે

સંબંધિત આરતી

ઓમ જય હનુમત વીરા – બાલાજી આરતી

ઓમ જય હનુમત વીરા – બાલાજી આરતી

ઓમ જય હનુમત વીરા હનુમાનજીની લોકપ્રિય બાલાજી આરતી છે, જે રાજસ્થાનનાં બાલાજી મંદિરોમાં અને ઘરોમાં મંગળવાર તથા શનિવારે ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

સત્રાણે ઉડ્ડાણે હુંકાર વદની આરતી

સત્રાણે ઉડ્ડાણે હુંકાર વદની આરતી

સત્રાણે ઉડ્ડાણે સમર્થ રામદાસ રચિત હનુમાનજીની શક્તિશાળી મરાઠી આરતી છે, જે મહારાષ્ટ્રમાં શનિવાર, મંગળવાર અને હનુમાન જયંતીએ ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા આરતી

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા આરતી

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા દેવગુરુ બૃહસ્પતિની આરતી છે, જે ગુરુવારની વ્રત કથા પછી જ્ઞાન, સૌભાગ્ય, લગ્ન અને સમૃદ્ધિ માટે ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

ઓમ જય ગંગે માતા આરતી

ઓમ જય ગંગે માતા આરતી

ઓમ જય ગંગે માતા ગંગા માતાની લોકપ્રિય આરતી છે, જે ઘાટો પરની ભવ્ય સાંજની ગંગા આરતીમાં તથા ગંગા દશેરા અને પૂનમે ખૂબ ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી વેદમાતા ગાયત્રીની આરતી છે, જે ગાયત્રી મંત્રના જાપ પછી, ગુરુવારે અને ગાયત્રી જયંતીએ જ્ઞાન અને સદ્બુદ્ધિ માટે ગવાય છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

પૂજામાં “આરતી કીજે હનુમાન લલા કી” કયા સમયે પરંપરાગત રીતે ગવાય છે?

“આરતી કીજે હનુમાન લલા કી” સાથે કયા કવિનું નામ જોડાયેલું છે?

“આરતી કીજે હનુમાન લલા કી”માં સીધી રીતે કયા દેવતાની સ્તુતિ થાય છે?

ભક્તિ પરંપરામાં “આરતી કીજે હનુમાન લલા કી”ની વિશેષતા શું છે?