शुभ पंचांग लोगो
भगवान विष्णू

भगवान विष्णू आरती

ओम जय जगदीश हरे आरती

ओम जय जगदीश हरे ही भगवान विष्णूंना समर्पित सर्वाधिक गायली जाणारी आरती असून जवळजवळ प्रत्येक पूजा, कथा आणि सत्संगाच्या शेवटी गायली जाते.

लोकप्रिय

या आरतीविषयी

ओम जय जगदीश हरे ही हिंदू घरांत आणि मंदिरांत सर्वाधिक प्रसिद्ध आरती असून सृष्टीचे पालनकर्ते भगवान विष्णू यांना समर्पित आहे. या आरतीची रचना 1870 च्या दशकात पंजाबचे पंडित श्रद्धाराम फिल्लौरी यांनी केली आणि सोप्या हिंदी शब्दांमुळे ती लवकरच संपूर्ण भारतात व परदेशातील हिंदू समाजात पोहोचली. आरतीत विष्णूंना जगाचे स्वामी म्हटले असून ते भक्तांची संकटे क्षणात दूर करतात. भगवंताला माता-पिता, पूर्ण परमात्मा, करुणेचा सागर आणि सर्वांचे पालनकर्ते म्हणून वर्णन करत विषय-विकार दूर करण्याची, पाप हरण्याची आणि श्रद्धा-भक्ती वाढवण्याची नम्र प्रार्थना यात आहे. शेवटी संपूर्ण समर्पणाचा भाव आहे: तन, मन, धन सर्व काही तुझेच आहे आणि तुलाच अर्पण. जवळजवळ प्रत्येक पूजा आणि कथेच्या शेवटी ही आरती गायली जाते.

आरतीचे शब्द

ॐ जय जगदीश हरे, स्वामी जय जगदीश हरे। भक्त जनों के संकट, दास जनों के संकट, क्षण में दूर करे॥ (२ वेळा) ॥ ॐ जय जगदीश हरे ॥ जो ध्यावे फल पावे, दुःख बिनसे मन का, स्वामी दुःख बिनसे मन का। सुख सम्पत्ति घर आवे, कष्ट मिटे तन का॥ ॥ ॐ जय जगदीश हरे ॥ मात-पिता तुम मेरे, शरण गहूं मैं किसकी, स्वामी शरण गहूं मैं किसकी। तुम बिन और न दूजा, आस करूं मैं जिसकी॥ ॥ ॐ जय जगदीश हरे ॥ तुम पूरण परमात्मा, तुम अंतर्यामी, स्वामी तुम अंतर्यामी। पारब्रह्म परमेश्वर, तुम सब के स्वामी॥ ॥ ॐ जय जगदीश हरे ॥ तुम करुणा के सागर, तुम पालनकर्ता, स्वामी तुम पालनकर्ता। मैं मूरख खल कामी, मैं सेवक तुम स्वामी, कृपा करो भर्ता॥ ॥ ॐ जय जगदीश हरे ॥ तुम हो एक अगोचर, सबके प्राणपति, स्वामी सबके प्राणपति। किस विधि मिलूं दयामय, तुमको मैं कुमति॥ ॥ ॐ जय जगदीश हरे ॥ दीनबंधु दुखहर्ता, ठाकुर तुम मेरे, स्वामी रक्षक तुम मेरे। अपने हाथ उठाओ, अपने शरण लगाओ, द्वार पड़ा तेरे॥ ॥ ॐ जय जगदीश हरे ॥ विषय-विकार मिटाओ, पाप हरो देवा, स्वामी पाप हरो देवा। श्रद्धा-भक्ति बढ़ाओ, संतन की सेवा॥ ॥ ॐ जय जगदीश हरे ॥ तन मन धन सब कुछ है तेरा, स्वामी सब कुछ है तेरा। तेरा तुझको अर्पण, क्या लागे मेरा॥ ॥ ॐ जय जगदीश हरे ॥

आरती कशी करावी

  1. 1

    स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करा, पूजास्थान स्वच्छ करा आणि भगवान विष्णूंची मूर्ती किंवा प्रतिमा स्थापन करा.

  2. 2

    तुळशीपत्र, पिवळी फुले, चंदन आणि पंचामृत यांसह धूप, दिवा आणि नैवेद्य अर्पण करा.

  3. 3

    आरतीच्या ताटात तुपाचा दिवा किंवा कापूर लावा आणि घंटा वाजवून आरतीला सुरुवात करा.

  4. 4

    भक्तिभावाने ओम जय जगदीश हरे आरती म्हणत ताट घड्याळाच्या दिशेने ओवाळा.

  5. 5

    परंपरेनुसार आरती चरणांशी 4 वेळा, नाभीशी 2 वेळा, मुखाशी 1 वेळा आणि संपूर्ण रूपावर 7 वेळा ओवाळा.

  6. 6

    आरतीनंतर दोन्ही हातांनी ज्योत घेऊन डोळ्यांना व मस्तकाला लावा आणि प्रसाद वाटा.

  7. 7

    रोजच्या पूजेच्या शेवटी आणि गुरुवारी, एकादशीला व सत्यनारायण कथेनंतर ही आरती म्हणा.

महत्त्व आणि लाभ

  • मनःशांती मिळते आणि चिंता व संकटांपासून दिलासा मिळतो
  • आरतीत सांगितल्याप्रमाणे घरात सुख-संपत्ती येते, अशी श्रद्धा आहे
  • समर्पण, नम्रता आणि श्रद्धेचा भाव दृढ होतो
  • कोणतीही पूजा किंवा कथा भक्ती आणि सकारात्मक ऊर्जेसह पूर्ण होते

संबंधित आरत्या

घालीन लोटांगण आरती प्रार्थना

घालीन लोटांगण आरती प्रार्थना

घालीन लोटांगण ही महाराष्ट्रात आरत्यांनंतर म्हटली जाणारी समारोपाची प्रार्थना असून तिच्यात संत नामदेवांचा अभंग आणि नारायणाला समर्पणाचे संस्कृत श्लोक आहेत.

ओम जय बृहस्पति देवा आरती

ओम जय बृहस्पति देवा आरती

ओम जय बृहस्पति देवा ही देवगुरु बृहस्पतींची आरती असून गुरुवारच्या व्रतकथेनंतर ज्ञान, सौभाग्य, विवाह आणि समृद्धीसाठी भक्तिभावाने गायली जाते.

ओम जय गंगे माता आरती

ओम जय गंगे माता आरती

ओम जय गंगे माता ही गंगा मातेची लोकप्रिय आरती असून घाटांवरील भव्य संध्या गंगा आरतीत तसेच गंगा दशहरा आणि पौर्णिमेला भक्तिभावाने गायली जाते.

आरती श्री गायत्री जी की

आरती श्री गायत्री जी की

आरती श्री गायत्री जी की ही वेदमाता गायत्रीची आरती असून गायत्री मंत्र जपानंतर, गुरुवारी आणि गायत्री जयंतीला ज्ञान व सद्बुद्धीसाठी गायली जाते.

जय आद्या शक्ति आरती

जय आद्या शक्ति आरती

जय आद्या शक्ति ही गुजरातची सर्वात लाडकी अंबा मातेची आरती असून नवरात्रीत दररोज रात्री गरब्यापूर्वी आणि अंबाजीसह देवीच्या मंदिरांत रोज गायली जाते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

“ओम जय जगदीश हरे आरती”मध्ये थेट कोणत्या देवतेची स्तुती होते?

“ओम जय जगदीश हरे आरती”मध्ये देवतेची कोणती भूमिका दर्शवली आहे?

“ओम जय जगदीश हरे आरती”च्या ध्रुवपंक्तीत वारंवार कोणाची स्तुती होते?

भक्तीपरंपरेत “ओम जय जगदीश हरे आरती”चे वैशिष्ट्य काय आहे?