२०२६ मधील संकष्टी चतुर्थीच्या तारखा

संकष्टी चतुर्थी २०२६ – भगवान गणेशाला समर्पित मासिक व्रत

संकष्टी चतुर्थी हा भगवान गणेशाला समर्पित एक अत्यंत पवित्र दिवस आहे. भगवान गणेश हे अडथळे दूर करणारे (विघ्नहर्ता) आणि बुद्धी व समृद्धीचे दैवत मानले जातात. भक्त या दिवशी उपवास करतात आणि जीवनातील अडचणी दूर करण्यासाठी बाप्पाची आराधना करतात.

हिंदू चांद्र पंचांगानुसार, प्रत्येक महिन्यात दोन चतुर्थी तिथी येतात. पौर्णिमेनंतर कृष्ण पक्षात येणाऱ्या चतुर्थीला 'संकष्टी चतुर्थी' म्हटले जाते, तर अमावस्येनंतर शुक्ल पक्षात येणाऱ्या चतुर्थीला 'गणेश चतुर्थी' (विनायक चतुर्थी) म्हटले जाते.

संकष्टी चतुर्थीचे महत्त्व

“संकष्टी” या शब्दाचा अर्थ संकटांतून मुक्तता असा होतो. असे मानले जाते की या दिवशी भगवान गणेशाची मनोभावे पूजा केल्याने जीवनातील सर्व अडथळे दूर होतात आणि भक्तांच्या इच्छा पूर्ण होतात.

भक्त या दिवशी कडक उपवास पाळतात आणि रात्री चंद्रदर्शन झाल्यानंतरच अन्नाचे ग्रहण करून उपवास सोडतात.

सर्वात महत्त्वाची संकष्टी चतुर्थी

जरी संकष्टी चतुर्थी दर महिन्यात येत असली, तरी पौर्णिमांत पंचांगानुसार माघ महिन्यात येणारी संकष्टी चतुर्थी सर्वात महत्त्वाची मानली जाते. अमांत पंचांगानुसार, पौष महिन्यात येणारी संकष्टी चतुर्थी विशेष ठरते.

अंगारकी चतुर्थी

जेव्हा संकष्टी चतुर्थी मंगळवारी येते, तेव्हा तिला 'अंगारकी चतुर्थी' म्हटले जाते. हा योग अत्यंत शुभ आणि फलदायी मानला जातो. अनेक गणेश भक्त या दिवसाची आतुरतेने वाट पाहतात.

संकष्टी चतुर्थी व्रत आणि उपासना

संकष्टी चतुर्थीचे व्रत प्रामुख्याने पश्चिम आणि दक्षिण भारतात, विशेषतः महाराष्ट्र आणि तामिळनाडूमध्ये मोठ्या प्रमाणावर पाळले जाते.

या दिवशी भक्त भगवान गणेशाची पूजा करतात, गणेश मंत्रांचा जप करतात, संकष्टी व्रत कथा वाचतात किंवा ऐकतात आणि बाप्पाचा आशीर्वाद घेतात.

संकष्टी चतुर्थी कधी येते?

संकष्टी चतुर्थी दर महिन्याला पौर्णिमेनंतर कृष्ण पक्षातील चतुर्थी तिथीला येते.

अंगारकी चतुर्थी म्हणजे काय?

जेव्हा संकष्टी चतुर्थी मंगळवारी येते, तेव्हा तिला अंगारकी चतुर्थी म्हणतात. ही तिथी अत्यंत शुभ मानली जाते.