शुभ पंचांग लोगो
भगवान विष्णू

भगवान विष्णू आरती

घालीन लोटांगण आरती प्रार्थना

घालीन लोटांगण ही महाराष्ट्रात आरत्यांनंतर म्हटली जाणारी समारोपाची प्रार्थना असून तिच्यात संत नामदेवांचा अभंग आणि नारायणाला समर्पणाचे संस्कृत श्लोक आहेत.

लोकप्रिय

या आरतीविषयी

घालीन लोटांगण ही महाराष्ट्रीय घरांत आणि मंडळांत, विशेषतः गणेशोत्सवात, आरत्यांनंतर म्हटली जाणारी पारंपरिक समारोपाची प्रार्थना असून तिच्यानंतर सहसा मंत्रपुष्पांजली होते. तिची सुरुवात संत नामदेवांच्या नाममुद्रेच्या मराठी अभंगाने होते, ज्यात भक्त म्हणतो की मी लोटांगण घालीन, चरणांना वंदन करीन, डोळ्यांनी तुझे रूप पाहीन, प्रेमाने आलिंगन देईन, आनंदाने पूजा करीन आणि भावाने ओवाळीन. त्यानंतर प्रसिद्ध संस्कृत श्लोक येतात: त्वमेव माता, जो देवाला माता, पिता, बंधू, सखा, विद्या आणि धन म्हणतो; कायेन वाचा, जो शरीर, वाणी आणि मनाचे प्रत्येक कर्म नारायणाला समर्पित करतो; आणि अच्युतं केशवं, जो विष्णू, कृष्ण आणि राम यांच्या नामांची माळ आहे. शेवटी हरे राम हरे कृष्ण हा महामंत्र म्हटला जातो.

आरतीचे शब्द

घालीन लोटांगण, वंदीन चरण। डोळ्यांनी पाहीन रूप तुझे। प्रेमे आलिंगन, आनंदे पूजिन। भावे ओवाळीन म्हणे नामा॥१॥ त्वमेव माता च पिता त्वमेव। त्वमेव बंधुश्च सखा त्वमेव। त्वमेव विद्या द्रविणं त्वमेव। त्वमेव सर्वं मम देव देव॥२॥ कायेन वाचा मनसेंद्रियैर्वा। बुद्ध्यात्मना वा प्रकृतिस्वभावात्। करोमि यद्यत् सकलं परस्मै। नारायणायेति समर्पयामि॥३॥ अच्युतं केशवं रामनारायणं। कृष्णदामोदरं वासुदेवं हरिम्। श्रीधरं माधवं गोपिकावल्लभं। जानकीनायकं रामचंद्रं भजे॥४॥ हरे राम हरे राम, राम राम हरे हरे। हरे कृष्ण हरे कृष्ण, कृष्ण कृष्ण हरे हरे॥५॥ (२ वेळा)

आरती कशी करावी

  1. 1

    स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करा, पूजास्थान स्वच्छ करा आणि विष्णूंची किंवा आपल्या आराध्य देवतेची मूर्ती किंवा प्रतिमा स्थापन करा.

  2. 2

    फुले, अक्षता आणि तुळशीपत्र यांसह धूप, दिवा आणि नैवेद्य अर्पण करा.

  3. 3

    आरतीच्या ताटात तुपाचा दिवा किंवा कापूर लावा आणि घंटा वाजवून आरतीला सुरुवात करा.

  4. 4

    भक्तिभावाने घालीन लोटांगण आरती प्रार्थना म्हणत ताट घड्याळाच्या दिशेने ओवाळा.

  5. 5

    परंपरेनुसार आरती चरणांशी 4 वेळा, नाभीशी 2 वेळा, मुखाशी 1 वेळा आणि संपूर्ण रूपावर 7 वेळा ओवाळा.

  6. 6

    आरतीनंतर दोन्ही हातांनी ज्योत घेऊन डोळ्यांना व मस्तकाला लावा आणि प्रसाद वाटा.

  7. 7

    सर्व आरत्या झाल्यानंतर, विशेषतः गणेशोत्सवात, मंत्रपुष्पांजलीपूर्वी ही प्रार्थना म्हणा.

महत्त्व आणि लाभ

  • देवाला संपूर्ण शरणागतीच्या भावनेने आरती पूर्ण होते
  • सर्व कर्मे नारायणाला अर्पण केल्याने नम्रता आणि शांती मिळते
  • पूजेच्या शेवटी संपूर्ण कुटुंब प्रार्थनेत एकत्र येते
  • पूजेत नकळत झालेल्या चुका क्षमा होतात, अशी श्रद्धा आहे

संबंधित आरत्या

ओम जय जगदीश हरे आरती

ओम जय जगदीश हरे आरती

ओम जय जगदीश हरे ही भगवान विष्णूंना समर्पित सर्वाधिक गायली जाणारी आरती असून जवळजवळ प्रत्येक पूजा, कथा आणि सत्संगाच्या शेवटी गायली जाते.

ओम जय बृहस्पति देवा आरती

ओम जय बृहस्पति देवा आरती

ओम जय बृहस्पति देवा ही देवगुरु बृहस्पतींची आरती असून गुरुवारच्या व्रतकथेनंतर ज्ञान, सौभाग्य, विवाह आणि समृद्धीसाठी भक्तिभावाने गायली जाते.

ओम जय गंगे माता आरती

ओम जय गंगे माता आरती

ओम जय गंगे माता ही गंगा मातेची लोकप्रिय आरती असून घाटांवरील भव्य संध्या गंगा आरतीत तसेच गंगा दशहरा आणि पौर्णिमेला भक्तिभावाने गायली जाते.

आरती श्री गायत्री जी की

आरती श्री गायत्री जी की

आरती श्री गायत्री जी की ही वेदमाता गायत्रीची आरती असून गायत्री मंत्र जपानंतर, गुरुवारी आणि गायत्री जयंतीला ज्ञान व सद्बुद्धीसाठी गायली जाते.

जय आद्या शक्ति आरती

जय आद्या शक्ति आरती

जय आद्या शक्ति ही गुजरातची सर्वात लाडकी अंबा मातेची आरती असून नवरात्रीत दररोज रात्री गरब्यापूर्वी आणि अंबाजीसह देवीच्या मंदिरांत रोज गायली जाते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

“घालीन लोटांगण आरती प्रार्थना” समारोपाची प्रार्थना म्हणून का गायली जाते?

“घालीन लोटांगण आरती प्रार्थना” कोणत्या प्रदेशाशी विशेषतः जोडली आहे?

“घालीन लोटांगण आरती प्रार्थना” कोणत्या धार्मिक प्रसंगाशी जोडली आहे?

पूजेत “घालीन लोटांगण आरती प्रार्थना” कोणत्या वेळी पारंपरिकरित्या गायली जाते?