शुभ पंचांग लोगो
भगवान शिव

भगवान शिव आरती

कर्पूरगौरं आरती मंत्र

कर्पूरगौरं हा भगवान शंकराचा संस्कृत श्लोक असून हिंदू घरांत आणि मंदिरांत जवळजवळ प्रत्येक आरतीच्या शेवटी कापूर ओवाळताना म्हटला जातो.

लोकप्रिय

या आरतीविषयी

कर्पूरगौरं हा भगवान शंकराची स्तुती करणारा प्राचीन संस्कृत श्लोक असून हिंदू घरांत आणि मंदिरांत कोणत्याही देवतेची पूजा असली तरी जवळजवळ प्रत्येक आरतीच्या शेवटी, सहसा कापूर ओवाळताना म्हटला जातो. त्याचा अर्थ सोपा आणि सुंदर आहे: कापरासारखे गौरवर्ण, करुणेचे साक्षात अवतार, या संसाराचे सार, नागराजाला हार म्हणून धारण करणारे आणि भवानीसह सदैव हृदयकमळात वास करणारे भगवान शिव, त्यांना मी नमस्कार करतो. लहान आणि शिकण्यास सोपा असल्यामुळे मुले बहुधा सर्वप्रथम हाच श्लोक पाठ करतात. उग्र तपस्वी शिव माता पार्वतीसह कोमल, दयाळू आणि सदैव आपल्या अंतरात उपस्थित आहेत, याची तो भक्तांना आठवण करून देतो. पूजेच्या शेवटी त्याचे पठण मन शांत करते. शिवमंदिरांत सायंकाळच्या आरतीनंतर भक्त एकत्र येऊन हा श्लोक म्हणतात.

आरतीचे शब्द

कर्पूरगौरं करुणावतारं संसारसारं भुजगेन्द्रहारम्। सदा वसन्तं हृदयारविन्दे भवं भवानीसहितं नमामि॥

आरती कशी करावी

  1. 1

    स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करा, पूजास्थान स्वच्छ करा आणि शिवलिंग किंवा शिवाची प्रतिमा स्थापन करा.

  2. 2

    बेलपत्र, पांढरी फुले, अक्षता आणि कापराची ज्योत यांसह धूप, दिवा आणि नैवेद्य अर्पण करा.

  3. 3

    आरतीच्या ताटात तुपाचा दिवा किंवा कापूर लावा आणि घंटा वाजवून आरतीला सुरुवात करा.

  4. 4

    भक्तिभावाने कर्पूरगौरं आरती मंत्र म्हणत ताट घड्याळाच्या दिशेने ओवाळा.

  5. 5

    परंपरेनुसार आरती चरणांशी 4 वेळा, नाभीशी 2 वेळा, मुखाशी 1 वेळा आणि संपूर्ण रूपावर 7 वेळा ओवाळा.

  6. 6

    आरतीनंतर दोन्ही हातांनी ज्योत घेऊन डोळ्यांना व मस्तकाला लावा आणि प्रसाद वाटा.

  7. 7

    प्रत्येक आरतीच्या शेवटी कापूर ओवाळताना आणि रोजच्या शिवपूजेत, विशेषतः सोमवारी हा श्लोक म्हणा.

महत्त्व आणि लाभ

  • प्रत्येक पूजेच्या शेवटी मनःशांती आणि स्थिरता मिळते
  • शिवाच्या करुणेची आणि हृदयातील त्यांच्या अस्तित्वाची आठवण होते
  • मुलांना पहिला संस्कृत श्लोक म्हणून शिकण्यास सोपा आहे
  • शिव-पार्वतीच्या आशीर्वादाने आरती पूर्ण होते, अशी श्रद्धा आहे

संबंधित आरत्या

लवथवती विक्राळा आरती

लवथवती विक्राळा आरती

लवथवती विक्राळा ही समर्थ रामदास स्वामींनी रचलेली शंकराची प्रसिद्ध आरती असून सोमवारी, श्रावणात आणि महाशिवरात्रीला घरोघरी भक्तिभावाने गायली जाते.

ओम जय शिव ओंकारा आरती

ओम जय शिव ओंकारा आरती

ओम जय शिव ओंकारा ही भगवान शिवाची अत्यंत प्रिय आरती असून सोमवारी, श्रावणात आणि महाशिवरात्रीला महादेवाच्या कृपेसाठी व मनःशांतीसाठी गायली जाते.

ओम जय बृहस्पति देवा आरती

ओम जय बृहस्पति देवा आरती

ओम जय बृहस्पति देवा ही देवगुरु बृहस्पतींची आरती असून गुरुवारच्या व्रतकथेनंतर ज्ञान, सौभाग्य, विवाह आणि समृद्धीसाठी भक्तिभावाने गायली जाते.

ओम जय गंगे माता आरती

ओम जय गंगे माता आरती

ओम जय गंगे माता ही गंगा मातेची लोकप्रिय आरती असून घाटांवरील भव्य संध्या गंगा आरतीत तसेच गंगा दशहरा आणि पौर्णिमेला भक्तिभावाने गायली जाते.

आरती श्री गायत्री जी की

आरती श्री गायत्री जी की

आरती श्री गायत्री जी की ही वेदमाता गायत्रीची आरती असून गायत्री मंत्र जपानंतर, गुरुवारी आणि गायत्री जयंतीला ज्ञान व सद्बुद्धीसाठी गायली जाते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

“कर्पूरगौरं आरती मंत्र” कोणत्या भाषेतील पारंपरिक आरती आहे?

“कर्पूरगौरं आरती मंत्र” पारंपरिकरित्या कधी केली जाते?

“कर्पूरगौरं आरती मंत्र”मध्ये शिवाच्या कोणत्या गुणावर भर आहे?

आरतीच्या शेवटी “कर्पूरगौरं आरती मंत्र”चे काय स्थान आहे?