शुभ पंचांग लोगो
भगवान श्रीकृष्ण

भगवान श्रीकृष्ण आरती

आरती कुंजबिहारी की

आरती कुंजबिहारी की ही श्रीकृष्णाची सर्वात प्रिय आरती असून घरांत व मंदिरांत रोज आणि जन्माष्टमीच्या रात्री विशेष आनंदाने गायली जाते.

या आरतीविषयी

आरती कुंजबिहारी की ही भगवान श्रीकृष्णाची सर्वात लोकप्रिय आरती असून घरांत आणि मंदिरांत, विशेषतः जन्माष्टमीच्या मध्यरात्री भक्तिभावाने गायली जाते. कुंजबिहारी म्हणजे वृंदावनातील कुंजांमध्ये विहार करणारा प्रभू; आरतीत त्याला गोवर्धन उचलणारा गिरिधर आणि मुरारी म्हणूनही वंदन केले आहे. वैजयंती माळ, मधुर बासरी, चमकणारी कुंडले, आकाशासारखा श्यामवर्ण, कुरळे केस, कस्तुरी टिळा आणि मोरमुकुट धारण केलेला कृष्ण आणि त्याच्यासोबत शोभणारी राधा यांचे सुंदर चित्र यात आहे. देव दर्शनासाठी आतुर आहेत, आकाशातून पुष्पवृष्टी होते आणि गोपी संगीतावर नाचतात, असे वर्णन आहे. ज्या चरणांतून गंगा प्रकटली ते चरण सर्व पापे हरतात, असेही सांगितले आहे. ब्रजभूमीतील मंदिरांत संध्याकाळच्या आरतीवेळी तिचे मधुर सूर विशेष भक्तिभाव जागवतात.

आरतीचे शब्द

आरती कुंजबिहारी की, श्री गिरिधर कृष्ण मुरारी की॥ (२ वेळा) गले में बैजंती माला, बजावे मुरली मधुर बाला। श्रवण में कुण्डल झलकाला, नंद के आनंद नंदलाला। गगन सम अंग कांति काली, राधिका चमक रही आली। लतन में ठाढ़े बनमाली, भ्रमर सी अलक, कस्तूरी तिलक, चंद्र सी झलक, ललित छवि श्यामा प्यारी की॥ ॥ श्री गिरिधर कृष्ण मुरारी की ॥ ॥ आरती कुंजबिहारी की... ॥ कनकमय मोर मुकुट बिलसे, देवता दरसन को तरसे। गगन सों सुमन रासि बरसे, बजे मुरचंग, मधुर मिरदंग, ग्वालिन संग, अतुल रति गोप कुमारी की॥ ॥ श्री गिरिधर कृष्ण मुरारी की ॥ ॥ आरती कुंजबिहारी की... ॥ जहां ते प्रकट भई गंगा, सकल मन हारिणि श्री गंगा। स्मरन ते होत मोह भंगा, बसी शिव सीस, जटा के बीच, हरे अघ कीच, चरन छवि श्रीबनवारी की॥ ॥ श्री गिरिधर कृष्ण मुरारी की ॥ ॥ आरती कुंजबिहारी की... ॥ चमकती उज्ज्वल तट रेनू, बज रही वृंदावन बेनू। चहुं दिसि गोपि ग्वाल धेनू, हंसत मृदु मंद, चांदनी चंद, कटत भव फंद, टेर सुन दीन दुखारी की॥ ॥ श्री गिरिधर कृष्ण मुरारी की ॥ ॥ आरती कुंजबिहारी की... ॥ (२ वेळा)

आरती कशी करावी

  1. 1

    स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करा, पूजास्थान स्वच्छ करा आणि श्रीकृष्णाची किंवा बाळकृष्णाची मूर्ती किंवा प्रतिमा स्थापन करा.

  2. 2

    तुळशीपत्र, लोणी-खडीसाखर, पंचामृत, मोरपीस आणि पिवळी फुले यांसह धूप, दिवा आणि नैवेद्य अर्पण करा.

  3. 3

    आरतीच्या ताटात तुपाचा दिवा किंवा कापूर लावा आणि घंटा वाजवून आरतीला सुरुवात करा.

  4. 4

    भक्तिभावाने आरती कुंजबिहारी की म्हणत ताट घड्याळाच्या दिशेने ओवाळा.

  5. 5

    परंपरेनुसार आरती चरणांशी 4 वेळा, नाभीशी 2 वेळा, मुखाशी 1 वेळा आणि संपूर्ण रूपावर 7 वेळा ओवाळा.

  6. 6

    आरतीनंतर दोन्ही हातांनी ज्योत घेऊन डोळ्यांना व मस्तकाला लावा आणि प्रसाद वाटा.

  7. 7

    रोजच्या सकाळ-संध्याकाळच्या पूजेत, एकादशीला आणि जन्माष्टमीच्या मध्यरात्री कृष्णजन्मानंतर ही आरती म्हणा.

महत्त्व आणि लाभ

  • हृदय श्रीकृष्णाप्रती प्रेम, आनंद आणि भक्तीने भरून जाते
  • कौटुंबिक नात्यांमध्ये शांती आणि गोडवा येतो
  • आरतीत वर्णन केलेल्या पवित्र चरणांच्या प्रभावाने पापे दूर होतात, अशी श्रद्धा आहे
  • जन्माष्टमी आणि रोजची कृष्ण पूजा पूर्ण होते

संबंधित आरत्या

श्री बांके बिहारी तेरी आरती गाऊं

श्री बांके बिहारी तेरी आरती गाऊं

श्री बांके बिहारी तेरी आरती गाऊं ही वृंदावनच्या बांके बिहारी मंदिराशी जोडलेली लाडकी कृष्ण आरती असून रोज आणि जन्माष्टमीला भक्तीने गायली जाते.

ओम जय बृहस्पति देवा आरती

ओम जय बृहस्पति देवा आरती

ओम जय बृहस्पति देवा ही देवगुरु बृहस्पतींची आरती असून गुरुवारच्या व्रतकथेनंतर ज्ञान, सौभाग्य, विवाह आणि समृद्धीसाठी भक्तिभावाने गायली जाते.

ओम जय गंगे माता आरती

ओम जय गंगे माता आरती

ओम जय गंगे माता ही गंगा मातेची लोकप्रिय आरती असून घाटांवरील भव्य संध्या गंगा आरतीत तसेच गंगा दशहरा आणि पौर्णिमेला भक्तिभावाने गायली जाते.

आरती श्री गायत्री जी की

आरती श्री गायत्री जी की

आरती श्री गायत्री जी की ही वेदमाता गायत्रीची आरती असून गायत्री मंत्र जपानंतर, गुरुवारी आणि गायत्री जयंतीला ज्ञान व सद्बुद्धीसाठी गायली जाते.

जय आद्या शक्ति आरती

जय आद्या शक्ति आरती

जय आद्या शक्ति ही गुजरातची सर्वात लाडकी अंबा मातेची आरती असून नवरात्रीत दररोज रात्री गरब्यापूर्वी आणि अंबाजीसह देवीच्या मंदिरांत रोज गायली जाते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

“आरती कुंजबिहारी की” कोणत्या सणाशी विशेषतः जोडली आहे?

जन्माष्टमीच्या मध्यरात्री “आरती कुंजबिहारी की” का गायली जाते?

“आरती कुंजबिहारी की”च्या शीर्षकातून कोणता भक्तिभाव दिसतो?

“आरती कुंजबिहारी की”च्या ध्रुवपंक्तीत वारंवार कोणाची स्तुती होते?