शुभ पंचांग लोगो
श्री हनुमान

श्री हनुमान आरती

आरती कीजै हनुमान लला की

आरती कीजै हनुमान लला की ही हनुमानाची सर्वात लोकप्रिय आरती असून मंगळवारी व शनिवारी हनुमान चालीसेनंतर बळ, बुद्धी आणि रक्षणासाठी गायली जाते.

हनुमान जयंतीलोकप्रिय

या आरतीविषयी

आरती कीजै हनुमान लला की ही हनुमानाची सर्वात प्रसिद्ध आरती असून सहसा हनुमान चालीसेच्या पाठानंतर लगेच गायली जाते. तिच्या शेवटच्या ओळींत गोस्वामी तुलसीदासांचा उल्लेख आहे आणि परंपरेने ही आरती त्यांच्याशी जोडली जाते. आरतीत हनुमानाला दुष्टांचा नाश करणारा आणि श्रीरामांचा सेवक म्हणून वंदन केले आहे. त्याच्या बळाने पर्वत थरथरतात आणि रोग-दोष जवळ येत नाहीत, असे वर्णन आहे. यात रामायणातील महान प्रसंग आहेत: समुद्र ओलांडणे, सीतेचा शोध, लंकादहन, लक्ष्मणाचे प्राण वाचवण्यासाठी संजीवनी आणणे आणि पाताळात अहिरावणाचा वध. देव, मुनी आणि माता अंजनी सुवर्ण ताट व कापूर घेऊन आरती करतात, असे सुंदर चित्र असून गाणाऱ्याला परमपद मिळते, असे सांगितले आहे. विशेषतः मंगळवारी आणि शनिवारी मारुती मंदिरांत ही आरती मोठ्या भक्तिभावाने गायली जाते.

आरतीचे शब्द

आरती कीजै हनुमान लला की। दुष्ट दलन रघुनाथ कला की॥ (२ वेळा) जाके बल से गिरिवर कांपे। रोग दोष जाके निकट न झांके॥ अंजनि पुत्र महाबलदायी। संतन के प्रभु सदा सहाई॥ ॥ आरती कीजै हनुमान लला की ॥ दे बीरा रघुनाथ पठाए। लंका जारि सिया सुधि लाए॥ लंका सो कोट समुद्र सी खाई। जात पवनसुत बार न लाई॥ ॥ आरती कीजै हनुमान लला की ॥ लंका जारि असुर संहारे। सियारामजी के काज संवारे॥ लक्ष्मण मूर्छित पड़े सकारे। आनि संजीवन प्राण उबारे॥ ॥ आरती कीजै हनुमान लला की ॥ पैठि पाताल तोरि जम-कारे। अहिरावण की भुजा उखारे॥ बाएं भुजा असुरदल मारे। दाहिने भुजा संतजन तारे॥ ॥ आरती कीजै हनुमान लला की ॥ सुर नर मुनि आरती उतारें। जय जय जय हनुमान उचारें॥ कंचन थार कपूर लौ छाई। आरती करत अंजना माई॥ ॥ आरती कीजै हनुमान लला की ॥ लंक विध्वंस किए रघुराई। तुलसीदास स्वामी कीर्ति गाई॥ जो हनुमानजी की आरती गावे। बसि बैकुंठ परम पद पावे॥ ॥ आरती कीजै हनुमान लला की ॥ (२ वेळा)

आरती कशी करावी

  1. 1

    स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करा, पूजास्थान स्वच्छ करा आणि हनुमानाची मूर्ती किंवा प्रतिमा स्थापन करा.

  2. 2

    चमेलीच्या तेलात मिसळलेला शेंदूर, लाल फुले आणि गूळ-चणे किंवा बुंदीचे लाडू यांसह धूप, दिवा आणि नैवेद्य अर्पण करा.

  3. 3

    आरतीच्या ताटात तुपाचा दिवा किंवा कापूर लावा आणि घंटा वाजवून आरतीला सुरुवात करा.

  4. 4

    भक्तिभावाने आरती कीजै हनुमान लला की म्हणत ताट घड्याळाच्या दिशेने ओवाळा.

  5. 5

    परंपरेनुसार आरती चरणांशी 4 वेळा, नाभीशी 2 वेळा, मुखाशी 1 वेळा आणि संपूर्ण रूपावर 7 वेळा ओवाळा.

  6. 6

    आरतीनंतर दोन्ही हातांनी ज्योत घेऊन डोळ्यांना व मस्तकाला लावा आणि प्रसाद वाटा.

  7. 7

    मंगळवारी, शनिवारी आणि हनुमान जयंतीला हनुमान चालीसेनंतर ही आरती म्हणा.

महत्त्व आणि लाभ

  • बळ, धैर्य आणि भीतीपासून मुक्ती मिळते
  • नकारात्मक ऊर्जा, शत्रू आणि संकटांपासून रक्षण होते
  • आरतीत सांगितल्याप्रमाणे रोग जवळ येत नाहीत, त्यामुळे उत्तम आरोग्य लाभते अशी श्रद्धा आहे
  • शनिवारी गायल्याने शनीच्या प्रभावातील अडचणी कमी होतात, अशी श्रद्धा आहे

संबंधित आरत्या

ओम जय हनुमत वीरा – बालाजी आरती

ओम जय हनुमत वीरा – बालाजी आरती

ओम जय हनुमत वीरा ही हनुमानाची लोकप्रिय बालाजी आरती असून राजस्थानातील बालाजी मंदिरांत आणि घरोघरी मंगळवारी व शनिवारी भक्तिभावाने गायली जाते.

सत्राणे उड्डाणे हुंकार वदनी आरती

सत्राणे उड्डाणे हुंकार वदनी आरती

सत्राणे उड्डाणे ही समर्थ रामदास स्वामींनी रचलेली मारुतीरायाची प्रभावी आरती असून शनिवारी, मंगळवारी आणि हनुमान जयंतीला भक्तिभावाने गायली जाते.

ओम जय बृहस्पति देवा आरती

ओम जय बृहस्पति देवा आरती

ओम जय बृहस्पति देवा ही देवगुरु बृहस्पतींची आरती असून गुरुवारच्या व्रतकथेनंतर ज्ञान, सौभाग्य, विवाह आणि समृद्धीसाठी भक्तिभावाने गायली जाते.

ओम जय गंगे माता आरती

ओम जय गंगे माता आरती

ओम जय गंगे माता ही गंगा मातेची लोकप्रिय आरती असून घाटांवरील भव्य संध्या गंगा आरतीत तसेच गंगा दशहरा आणि पौर्णिमेला भक्तिभावाने गायली जाते.

आरती श्री गायत्री जी की

आरती श्री गायत्री जी की

आरती श्री गायत्री जी की ही वेदमाता गायत्रीची आरती असून गायत्री मंत्र जपानंतर, गुरुवारी आणि गायत्री जयंतीला ज्ञान व सद्बुद्धीसाठी गायली जाते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

पूजेत “आरती कीजै हनुमान लला की” कोणत्या वेळी पारंपरिकरित्या गायली जाते?

“आरती कीजै हनुमान लला की”शी कोणत्या कवीचे नाव जोडलेले आहे?

“आरती कीजै हनुमान लला की”मध्ये थेट कोणत्या देवतेची स्तुती होते?

भक्तीपरंपरेत “आरती कीजै हनुमान लला की”चे वैशिष्ट्य काय आहे?