શુભ પંચાંગ લોગો
ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ આરતી

આરતી કુંજબિહારી કી

આરતી કુંજબિહારી કી શ્રીકૃષ્ણની સૌથી પ્રિય આરતી છે, જે ઘરો અને મંદિરોમાં રોજ તથા જન્માષ્ટમીની રાત્રે વિશેષ આનંદ અને ઉત્સાહ સાથે ગવાય છે.

આરતી વિશે

આરતી કુંજબિહારી કી ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની સૌથી લોકપ્રિય આરતી છે, જે ઘરો અને મંદિરોમાં, ખાસ કરીને જન્માષ્ટમીની મધ્યરાત્રિએ ભાવપૂર્વક ગવાય છે. કુંજબિહારી એટલે વૃંદાવનના કુંજોમાં વિહાર કરનાર પ્રભુ, અને આરતીમાં તેમને ગોવર્ધન ઉપાડનાર ગિરધર અને મુરારી તરીકે પણ વંદન કર્યું છે. તેમાં વૈજયંતી માળા, મધુર વાંસળી, ઝળહળતાં કુંડળ, આકાશ જેવો શ્યામ વર્ણ, વાંકડિયા વાળ, કસ્તૂરી તિલક અને મોરપીંછનો મુગટ ધારણ કરેલા કૃષ્ણ તથા તેમની સાથે શોભતાં રાધાજીનું સુંદર ચિત્ર છે. દેવતાઓ દર્શન માટે તરસે છે, આકાશમાંથી પુષ્પવર્ષા થાય છે અને ગોપીઓ સંગીત સાથે નૃત્ય કરે છે એવું વર્ણન છે. જે ચરણોમાંથી ગંગા પ્રગટ થઈ તે ચરણ સર્વ પાપ હરે છે એમ કહેવાયું છે. વ્રજ અને વૃંદાવનનાં મંદિરોમાં સંધ્યા આરતી સમયે તેનો મધુર સ્વર વિશેષ ભક્તિભાવ જગાડે છે.

આરતીના શબ્દો

આરતી કુંજબિહારી કી, શ્રી ગિરિધર કૃષ્ણ મુરારી કી॥ (૨ વાર) ગલે મેં બૈજંતી માલા, બજાવે મુરલી મધુર બાલા। શ્રવણ મેં કુણ્ડલ ઝલકાલા, નંદ કે આનંદ નંદલાલા। ગગન સમ અંગ કાંતિ કાલી, રાધિકા ચમક રહી આલી। લતન મેં ઠાઢે બનમાલી, ભ્રમર સી અલક, કસ્તૂરી તિલક, ચંદ્ર સી ઝલક, લલિત છવિ શ્યામા પ્યારી કી॥ ॥ શ્રી ગિરિધર કૃષ્ણ મુરારી કી ॥ ॥ આરતી કુંજબિહારી કી... ॥ કનકમય મોર મુકુટ બિલસે, દેવતા દરસન કો તરસે। ગગન સોં સુમન રાસિ બરસે, બજે મુરચંગ, મધુર મિરદંગ, ગ્વાલિન સંગ, અતુલ રતિ ગોપ કુમારી કી॥ ॥ શ્રી ગિરિધર કૃષ્ણ મુરારી કી ॥ ॥ આરતી કુંજબિહારી કી... ॥ જહાં તે પ્રકટ ભઈ ગંગા, સકલ મન હારિણિ શ્રી ગંગા। સ્મરન તે હોત મોહ ભંગા, બસી શિવ સીસ, જટા કે બીચ, હરે અઘ કીચ, ચરન છવિ શ્રીબનવારી કી॥ ॥ શ્રી ગિરિધર કૃષ્ણ મુરારી કી ॥ ॥ આરતી કુંજબિહારી કી... ॥ ચમકતી ઉજ્જ્વલ તટ રેનૂ, બજ રહી વૃંદાવન બેનૂ। ચહું દિસિ ગોપિ ગ્વાલ ધેનૂ, હંસત મૃદુ મંદ, ચાંદની ચંદ, કટત ભવ ફંદ, ટેર સુન દીન દુખારી કી॥ ॥ શ્રી ગિરિધર કૃષ્ણ મુરારી કી ॥ ॥ આરતી કુંજબિહારી કી... ॥ (૨ વાર)

આરતી કેવી રીતે કરવી

  1. 1

    સ્નાન કરી સ્વચ્છ વસ્ત્ર પહેરો, પૂજા સ્થાન સાફ કરો અને શ્રીકૃષ્ણ કે લડ્ડુ ગોપાલની મૂર્તિ અથવા તસવીર સ્થાપિત કરો.

  2. 2

    તુલસીપત્ર, માખણ-મિસરી, પંચામૃત, મોરપીંછ અને પીળાં ફૂલ સાથે ધૂપ, દીવો અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરો.

  3. 3

    આરતીની થાળીમાં ઘીનો દીવો અથવા કપૂર પ્રગટાવો અને ઘંટ વગાડીને આરતી શરૂ કરો.

  4. 4

    ભાવપૂર્વક આરતી કુંજબિહારી કી ગાતાં ગાતાં થાળીને ઘડિયાળની દિશામાં ફેરવો.

  5. 5

    પરંપરા મુજબ આરતી ચરણ પાસે ૪ વાર, નાભિ પાસે ૨ વાર, મુખ પાસે ૧ વાર અને સમગ્ર સ્વરૂપ પર ૭ વાર ફેરવો.

  6. 6

    આરતી પછી બંને હાથ જ્યોત પર ફેરવી આંખો અને માથે લગાવો અને પ્રસાદ વહેંચો.

  7. 7

    રોજની સવાર-સાંજની પૂજામાં, એકાદશીએ અને જન્માષ્ટમીની મધ્યરાત્રિએ કૃષ્ણ જન્મ પછી આ આરતી ગાઓ.

મહત્વ અને લાભ

  • હૃદય શ્રીકૃષ્ણ પ્રત્યે પ્રેમ, આનંદ અને ભક્તિથી ભરાય છે
  • પારિવારિક સંબંધોમાં શાંતિ અને મધુરતા આવે છે
  • આરતીમાં વર્ણવેલા પવિત્ર ચરણોના પ્રતાપથી પાપ દૂર થાય છે એવી માન્યતા છે
  • જન્માષ્ટમી અને રોજની કૃષ્ણ પૂજા પૂર્ણ બને છે

સંબંધિત આરતી

શ્રી બાંકે બિહારી તેરી આરતી ગાઉં

શ્રી બાંકે બિહારી તેરી આરતી ગાઉં

શ્રી બાંકે બિહારી તેરી આરતી ગાઉં વૃંદાવનના બાંકે બિહારી મંદિર સાથે જોડાયેલી પ્રિય કૃષ્ણ આરતી છે, જે રોજ તથા જન્માષ્ટમીએ ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા આરતી

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા આરતી

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા દેવગુરુ બૃહસ્પતિની આરતી છે, જે ગુરુવારની વ્રત કથા પછી જ્ઞાન, સૌભાગ્ય, લગ્ન અને સમૃદ્ધિ માટે ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

ઓમ જય ગંગે માતા આરતી

ઓમ જય ગંગે માતા આરતી

ઓમ જય ગંગે માતા ગંગા માતાની લોકપ્રિય આરતી છે, જે ઘાટો પરની ભવ્ય સાંજની ગંગા આરતીમાં તથા ગંગા દશેરા અને પૂનમે ખૂબ ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી વેદમાતા ગાયત્રીની આરતી છે, જે ગાયત્રી મંત્રના જાપ પછી, ગુરુવારે અને ગાયત્રી જયંતીએ જ્ઞાન અને સદ્બુદ્ધિ માટે ગવાય છે.

જય આદ્યા શક્તિ આરતી

જય આદ્યા શક્તિ આરતી

જય આદ્યા શક્તિ ગુજરાતની સૌથી પ્રિય અંબે માની આરતી છે, જે નવરાત્રિમાં દરરોજ રાત્રે ગરબા પહેલાં અને અંબાજી સહિત માતાજીનાં મંદિરોમાં રોજ ગવાય છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

“આરતી કુંજબિહારી કી” કયા તહેવાર સાથે ખાસ જોડાયેલી છે?

જન્માષ્ટમીની મધરાતે “આરતી કુંજબિહારી કી” શા માટે ગવાય છે?

“આરતી કુંજબિહારી કી”ના શીર્ષકનો ભક્તિભાવ શું દર્શાવે છે?

“આરતી કુંજબિહારી કી”ની ધ્રુવપંક્તિમાં વારંવાર શું સ્તુતિ થાય છે?