પર્વનો પરિચય:
પ્રોષ્ઠપદી પૂનમ, જેને ભાદરવા પૂર્ણિમા પણ કહે છે, ભાદરવા માસની પૂર્ણિમા તિથિએ આવે છે. આ તિથિ પિતૃ પક્ષની શરૂઆત દર્શાવે છે. ભક્તો ઉપવાસ રાખે છે, ભગવાન સત્યનારાયણની પૂજા કરે છે અને ચંદ્રદેવને અર્ધ્ય આપે છે.
પૌરાણિક મહિમા:
ભગવાન વિષ્ણુએ ઋષિ દુર્વાસાના શ્રાપથી મુક્તિ માટે આ દિવસે ભગવાન શિવ અને ચંદ્રદેવની પૂજા કરી અને પછી સત્યનારાયણ વ્રતનું પાલન કર્યું. આથી, આ તિથિ ખાસ પુણ્યદાયી ગણાય છે.
પૂજા, ઉપવાસ અને વિધિઓ:
સવારે પવિત્ર સ્નાન કરીને ઉપવાસનો સંકલ્પ લેવાય છે. ભગવાન સત્યનારાયણને પંચામૃત, ફળો અને મિઠાઈથી પૂજવામાં આવે છે. વ્રતકથા વાંચવી અથવા સાંભળવી શ્રેયસ્કાર છે. રાત્રે ચંદ્રદેવને અર્ધ્ય આપવામાં આવે છે અને દાન પણ કરવું જોઈએ.
શા માટે ઉજવાય છે:
- આ તિથિ પિતૃપક્ષની શરૂઆતનું પ્રતિક છે.
- પિતૃઓને તર્પણ અને શ્રાદ્ધ કરીને તેમને તૃપ્ત કરવામાં આવે છે.
- આ દિવસે કરેલા ધર્મકર્મ પિતૃોને પ્રસન્ન કરે છે અને તેમના આશીર્વાદ જીવનમાં સુખ આપે છે.
આધ્યાત્મિક લાભ:
ઉપવાસ અને પૂજા દ્વારા મન-આત્માની શુદ્ધિ થાય છે. પૂર્વજોના આશીર્વાદથી જીવનમાં શાંતિ અને સમૃદ્ધિ વધે છે. આ તિથિ મોક્ષપ્રાપ્તિનો માર્ગ પણ દર્શાવે છે.
નિષ્કર્ષ:
પ્રોષ્ઠપદી પૂનમ એ એવા પવિત્ર તહેવારોમાંની એક છે, જે ભક્તોને ભગવાન વિષ્ણુ અને તેમના પૂર્વજોના આશીર્વાદ મેળવવા માટે અનોખું અવસર આપે છે.
