છત્રપતિ શ્રિવાજી જયંતી દર વર્ષે 19 ફેબ્રુઆરીએ મનાવાય છે. આ દિવસ ભારતીય રાજા અને યોધ્ધા છત્રપતિ શ્રિવાજી મહારાજની જન્મ જયંતી તરીકે મનાવાય છે. શ્રિવાજી મહારાજને ભારતીય ઇતિહાસમાં એક બહાદુર, ધૈર્યવાન અને અત્યંત કુશળ શાસક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમના નેતૃત્વમાં મરાઠા સામ્રાજ્યનો ઉદ્ભવ થયો અને તેમણે ભારતીય રાજનીતિ અને લશ્કરી વ્યૂહરચનામાં અનેક નવા અધ્યાય ઉમેર્યાં.
પર્વની પાછળની કથા
શ્રિવાજી મહારાજનો જન્મ 19 ફેબ્રુઆરી 1630 ના રોજ પુણેના શ્રિવનેરી કિલ્લામાં થયો હતો. તેમના પિતા, શાહજી ભોસલે, મરાઠા અધિકારી હતા. તેમની માતા જિજાબાઇએ તેમને ધર્મ, નૈતિકતા અને સાહસની શિક્ષા આપી. શ્રિવાજી મહારાજે માત્ર 16 વર્ષની વયે તેમના પહેલા કિલ્લો, તોરણા કિલ્લો, પર કબજો કરીને મરાઠા સામ્રાજ્યની સ્થાપના કરી. તેમણે ભારતીય ઉપખંડમાં મુગલ અને અન્ય શત્રુઓ વિરુદ્ધ અનેક મહત્વપૂર્ણ યુદ્ધો લડી. તેમની લશ્કરી વ્યૂહરચના, અસાધારણ યુદ્ધ કુશળતા અને વ્યવસ્થાપનની કલા આજ પણ પ્રસિદ્ધ છે.
અમે છત્રપતિ શ્રિવાજી જયંતી કેમ મનાવીએ છે
આ દિવસ અમને શ્રિવાજી મહારાજના નેતૃત્વ, સાહસ, ન્યાય અને રાષ્ટ્રપ્રેમની યાદ અપાવે છે. આ દિવસને અમે તેમના આદર્શોને અપનાવવાનો અને તેમના યોગદાનને માન્યતા આપવા તરીકે મનાવીએ છીએ. શ્રિવાજી મહારાજનું જીવન અમને એ શીખવે છે કે જો આત્મવિશ્વાસ અને નિષ્ઠા હોય તો કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં સફળતા મેળવી શકાય છે.
છત્રપતિ શ્રિવાજી જયંતી ની મુખ્ય પરંપરાઓ
આ દિવસે શ્રિવાજી મહારાજની જયંતી પ્રસંગે જાહેર સ્થળોએ શોભાયાત્રા અને વિશેષ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવે છે. વિવિધ સ્થળોએ તેમના આદર્શોને આધારે નાટકો, ભાષણો અને સાંજના સમયે રાત્રિ જાગરણ જેવા કાર્યક્રમો યોજાય છે. મહારાષ્ટ્રમાં વિશેષ પૂજા અર્ચના કરવામાં આવે છે અને તેમના પ્રતિમાઓ પર ફૂલ ચઢાવામાં આવે છે. યુવાનો શ્રિવાજી મહારાજની યુદ્ધ કુશળતા અને રાજ્ય વ્યવસ્થાપન વિષયક પુસ્તકોનો અભ્યાસ કરતા હોય છે.
છત્રપતિ શ્રિવાજી જયંતીનો મહાત્મ્ય
આ દિવસ અમને દેશભક્તિ, સંઘર્ષ અને સ્વતંત્રતા ના મહત્વનો અભિપ્રાય આપે છે. શ્રિવાજી મહારાજે માત્ર યુદ્ધોમાં વિજય મેળવીને પૂરતું નથી, પરંતુ તેમણે પોતાના સામ્રાજ્યમાં પ્રશાસન, ન્યાય અને સામાજિક સમાનતા માટે અનેક મહત્વપૂર્ણ સુધારાઓ કર્યાં. તેમનું જીવન અમને એ શીખવે છે કે એક સશક્ત અને સ્વતંત્ર રાષ્ટ્રનું નિર્માણ મહેનત, પરિશ્રમ અને નિર્ધારથી થાય છે.
