શુભ પંચાંગ લોગો
ભગવાન વિષ્ણુ

ભગવાન વિષ્ણુ આરતી

ઓમ જય જગદીશ હરે આરતી

ઓમ જય જગદીશ હરે ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત સૌથી વધુ ગવાતી અને જાણીતી આરતી છે, જે લગભગ દરેક પૂજા, કથા અને સત્સંગના અંતે ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

લોકપ્રિય

આરતી વિશે

ઓમ જય જગદીશ હરે હિંદુ ઘરો અને મંદિરોમાં સૌથી વધુ જાણીતી આરતી છે, જે સૃષ્ટિના પાલનહાર ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત છે. આ આરતી ૧૮૭૦ના દાયકામાં પંજાબના પંડિત શ્રદ્ધારામ ફિલ્લૌરીએ રચી હતી અને તેના સરળ હિન્દી શબ્દોને કારણે તે ઝડપથી સમગ્ર ભારત તથા વિદેશમાં વસતા હિંદુ સમુદાયોમાં ફેલાઈ ગઈ. આરતીમાં વિષ્ણુને જગતના સ્વામી કહેવામાં આવ્યા છે, જે ભક્તોના સંકટ ક્ષણમાં દૂર કરે છે. તેમાં ભગવાનને માતા-પિતા, પૂર્ણ પરમાત્મા, કરુણાના સાગર અને સૌના પાલનકર્તા તરીકે વર્ણવી વિષય-વિકાર દૂર કરવા, પાપ હરવા અને શ્રદ્ધા-ભક્તિ વધારવાની નમ્ર પ્રાર્થના છે. અંતે સંપૂર્ણ સમર્પણનો ભાવ છે: તન, મન, ધન બધું તમારું જ છે અને તમને જ અર્પણ છે. સત્યનારાયણ કથા સહિત લગભગ દરેક પૂજાના અંતે આ આરતી ગવાય છે.

આરતીના શબ્દો

ૐ જય જગદીશ હરે, સ્વામી જય જગદીશ હરે। ભક્ત જનોં કે સંકટ, દાસ જનોં કે સંકટ, ક્ષણ મેં દૂર કરે॥ (૨ વાર) ॥ ૐ જય જગદીશ હરે ॥ જો ધ્યાવે ફલ પાવે, દુઃખ બિનસે મન કા, સ્વામી દુઃખ બિનસે મન કા। સુખ સમ્પત્તિ ઘર આવે, કષ્ટ મિટે તન કા॥ ॥ ૐ જય જગદીશ હરે ॥ માત-પિતા તુમ મેરે, શરણ ગહૂં મૈં કિસકી, સ્વામી શરણ ગહૂં મૈં કિસકી। તુમ બિન ઔર ન દૂજા, આસ કરૂં મૈં જિસકી॥ ॥ ૐ જય જગદીશ હરે ॥ તુમ પૂરણ પરમાત્મા, તુમ અંતર્યામી, સ્વામી તુમ અંતર્યામી। પારબ્રહ્મ પરમેશ્વર, તુમ સબ કે સ્વામી॥ ॥ ૐ જય જગદીશ હરે ॥ તુમ કરુણા કે સાગર, તુમ પાલનકર્તા, સ્વામી તુમ પાલનકર્તા। મૈં મૂરખ ખલ કામી, મૈં સેવક તુમ સ્વામી, કૃપા કરો ભર્તા॥ ॥ ૐ જય જગદીશ હરે ॥ તુમ હો એક અગોચર, સબકે પ્રાણપતિ, સ્વામી સબકે પ્રાણપતિ। કિસ વિધિ મિલૂં દયામય, તુમકો મૈં કુમતિ॥ ॥ ૐ જય જગદીશ હરે ॥ દીનબંધુ દુખહર્તા, ઠાકુર તુમ મેરે, સ્વામી રક્ષક તુમ મેરે। અપને હાથ ઉઠાઓ, અપને શરણ લગાઓ, દ્વાર પડા તેરે॥ ॥ ૐ જય જગદીશ હરે ॥ વિષય-વિકાર મિટાઓ, પાપ હરો દેવા, સ્વામી પાપ હરો દેવા। શ્રદ્ધા-ભક્તિ બઢાઓ, સંતન કી સેવા॥ ॥ ૐ જય જગદીશ હરે ॥ તન મન ધન સબ કુછ હૈ તેરા, સ્વામી સબ કુછ હૈ તેરા। તેરા તુઝકો અર્પણ, ક્યા લાગે મેરા॥ ॥ ૐ જય જગદીશ હરે ॥

આરતી કેવી રીતે કરવી

  1. 1

    સ્નાન કરી સ્વચ્છ વસ્ત્ર પહેરો, પૂજા સ્થાન સાફ કરો અને ભગવાન વિષ્ણુની મૂર્તિ અથવા તસવીર સ્થાપિત કરો.

  2. 2

    તુલસીપત્ર, પીળાં ફૂલ, ચંદન અને પંચામૃત સાથે ધૂપ, દીવો અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરો.

  3. 3

    આરતીની થાળીમાં ઘીનો દીવો અથવા કપૂર પ્રગટાવો અને ઘંટ વગાડીને આરતી શરૂ કરો.

  4. 4

    ભાવપૂર્વક ઓમ જય જગદીશ હરે આરતી ગાતાં ગાતાં થાળીને ઘડિયાળની દિશામાં ફેરવો.

  5. 5

    પરંપરા મુજબ આરતી ચરણ પાસે ૪ વાર, નાભિ પાસે ૨ વાર, મુખ પાસે ૧ વાર અને સમગ્ર સ્વરૂપ પર ૭ વાર ફેરવો.

  6. 6

    આરતી પછી બંને હાથ જ્યોત પર ફેરવી આંખો અને માથે લગાવો અને પ્રસાદ વહેંચો.

  7. 7

    રોજની પૂજાના અંતે તથા ગુરુવાર, એકાદશી અને સત્યનારાયણ કથા પછી આ આરતી ગાઓ.

મહત્વ અને લાભ

  • મનને શાંતિ મળે છે અને ચિંતાઓ તથા સંકટોમાંથી રાહત મળે છે
  • આરતીમાં કહ્યા મુજબ ઘરમાં સુખ-સંપત્તિ આવે છે એવી માન્યતા છે
  • સમર્પણ, નમ્રતા અને શ્રદ્ધાનો ભાવ દૃઢ થાય છે
  • કોઈપણ પૂજા કે કથા ભક્તિ અને સકારાત્મક ઊર્જા સાથે પૂર્ણ થાય છે

સંબંધિત આરતી

ઘાલીન લોટાંગણ આરતી પ્રાર્થના

ઘાલીન લોટાંગણ આરતી પ્રાર્થના

ઘાલીન લોટાંગણ મહારાષ્ટ્રમાં આરતી પછી ગવાતી સમાપન પ્રાર્થના છે, જેમાં સંત નામદેવનું પદ અને નારાયણને સમર્પણના સંસ્કૃત શ્લોકો જોડાયેલા છે.

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા આરતી

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા આરતી

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા દેવગુરુ બૃહસ્પતિની આરતી છે, જે ગુરુવારની વ્રત કથા પછી જ્ઞાન, સૌભાગ્ય, લગ્ન અને સમૃદ્ધિ માટે ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

ઓમ જય ગંગે માતા આરતી

ઓમ જય ગંગે માતા આરતી

ઓમ જય ગંગે માતા ગંગા માતાની લોકપ્રિય આરતી છે, જે ઘાટો પરની ભવ્ય સાંજની ગંગા આરતીમાં તથા ગંગા દશેરા અને પૂનમે ખૂબ ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી વેદમાતા ગાયત્રીની આરતી છે, જે ગાયત્રી મંત્રના જાપ પછી, ગુરુવારે અને ગાયત્રી જયંતીએ જ્ઞાન અને સદ્બુદ્ધિ માટે ગવાય છે.

જય આદ્યા શક્તિ આરતી

જય આદ્યા શક્તિ આરતી

જય આદ્યા શક્તિ ગુજરાતની સૌથી પ્રિય અંબે માની આરતી છે, જે નવરાત્રિમાં દરરોજ રાત્રે ગરબા પહેલાં અને અંબાજી સહિત માતાજીનાં મંદિરોમાં રોજ ગવાય છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

“ઓમ જય જગદીશ હરે આરતી”માં સીધી રીતે કયા દેવતાની સ્તુતિ થાય છે?

“ઓમ જય જગદીશ હરે આરતી”માં દેવતાની કઈ ભૂમિકા દર્શાવવામાં આવે છે?

“ઓમ જય જગદીશ હરે આરતી”ની ધ્રુવપંક્તિમાં વારંવાર શું સ્તુતિ થાય છે?

ભક્તિ પરંપરામાં “ઓમ જય જગદીશ હરે આરતી”ની વિશેષતા શું છે?