શુભ પંચાંગ લોગો
ભગવાન દત્તાત્રેય

ભગવાન દત્તાત્રેય આરતી

ત્રિગુણાત્મક ત્રૈમૂર્તિ દત્ત આરતી

ત્રિગુણાત્મક ત્રૈમૂર્તિ દત્ત હા જાણા સંત એકનાથ રચિત ભગવાન દત્તાત્રેયની પ્રસિદ્ધ આરતી છે, જે ગુરુવારે, દત્ત મંદિરોમાં અને દત્ત જયંતીએ ગવાય છે.

લોકપ્રિય

આરતી વિશે

ત્રિગુણાત્મક ત્રૈમૂર્તિ દત્ત હા જાણા ભગવાન દત્તાત્રેયની સૌથી લોકપ્રિય મરાઠી આરતી છે અને મહારાષ્ટ્ર તથા કર્ણાટકના દત્ત મંદિરો અને ઘરોમાં ગવાય છે. તેની રચના ૧૬મી સદીના સંત એકનાથે કરી હતી, જેમની નામમુદ્રા 'એકા જનાર્દની' અંતિમ પદમાં આવે છે. આરતી સમજાવે છે કે દત્ત ત્રણ ગુણવાળા ત્રિમૂર્તિ છે, બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવનું એક સ્વરૂપ તથા ત્રણેય લોકના સ્વામી છે, જેમનું વર્ણન વેદ પણ માત્ર 'નેતિ નેતિ' કહીને કરે છે. દત્ત જ સર્વની અંદર અને બહાર એકમાત્ર છે અને તેમની આરતી કરવાથી સંસારની ચિંતા દૂર થાય છે એમ કહેવાયું છે. દત્ત પ્રગટ થઈ ભક્તના સાષ્ટાંગ પ્રણામ સ્વીકારી આશીર્વાદ આપે છે, જન્મ-મરણનો ફેરો ટાળે છે અને અંતે મન તેમના ધ્યાનમાં લીન થઈ જાય છે એવું સુંદર વર્ણન છે.

આરતીના શબ્દો

ત્રિગુણાત્મક ત્રૈમૂર્તી દત્ત હા જાણા। ત્રિગુણી અવતાર ત્રૈલોક્ય રાણા॥ નેતિ નેતિ શબ્દ ન યે અનુમાના। સુરવર મુનિજન યોગી સમાધિ ન યે ધ્યાના॥૧॥ જય દેવ જય દેવ જય શ્રીગુરુદત્તા। આરતી ઓવાળિતા હરલી ભવચિંતા॥ (૨ વાર) ॥ જય દેવ જય દેવ ॥ સબાહ્ય અભ્યંતરી તૂ એક દત્ત। અભાગ્યાસી કૈચી કળેલ હિ માત॥ પરાહી પરતલી તેથે કૈચા હેત। જન્મમરણાચા પુરલાસે અંત॥૨॥ ॥ જય દેવ જય દેવ... ॥ દત્ત યેઊનિયા ઉભા ઠાકલા। સદ્ભાવે સાષ્ટાંગે પ્રણિપાત કેલા॥ પ્રસન્ન હોઊનિ આશીર્વાદ દિધલા। જન્મમરણાચા ફેરા ચુકવિલા॥૩॥ ॥ જય દેવ જય દેવ... ॥ દત્ત દત્ત ઐસે લાગલે ધ્યાન। હરપલે મન ઝાલે ઉન્મન॥ મીતૂપણાચી ઝાલી બોળવણ। એકા જનાર્દની શ્રીદત્તધ્યાન॥૪॥ ॥ જય દેવ જય દેવ... ॥

આરતી કેવી રીતે કરવી

  1. 1

    સ્નાન કરી સ્વચ્છ વસ્ત્ર પહેરો, પૂજા સ્થાન સાફ કરો અને દત્ત ભગવાનની મૂર્તિ અથવા તસવીર સ્થાપિત કરો.

  2. 2

    તુલસી અને પીળાં ફૂલ, ચંદન, ઉમરાનાં પાન અને મીઠાઈ સાથે ધૂપ, દીવો અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરો.

  3. 3

    આરતીની થાળીમાં ઘીનો દીવો અથવા કપૂર પ્રગટાવો અને ઘંટ વગાડીને આરતી શરૂ કરો.

  4. 4

    ભાવપૂર્વક ત્રિગુણાત્મક ત્રૈમૂર્તિ દત્ત આરતી ગાતાં ગાતાં થાળીને ઘડિયાળની દિશામાં ફેરવો.

  5. 5

    પરંપરા મુજબ આરતી ચરણ પાસે ૪ વાર, નાભિ પાસે ૨ વાર, મુખ પાસે ૧ વાર અને સમગ્ર સ્વરૂપ પર ૭ વાર ફેરવો.

  6. 6

    આરતી પછી બંને હાથ જ્યોત પર ફેરવી આંખો અને માથે લગાવો અને પ્રસાદ વહેંચો.

  7. 7

    ગુરુવારે, પૂર્ણિમાએ, દત્ત જયંતી (માગશર પૂર્ણિમા)એ અને ગુરુ ચરિત્રના પાઠ પછી આ આરતી ગાઓ.

મહત્વ અને લાભ

  • જીવનમાં ગુરુની કૃપા અને માર્ગદર્શન મળે છે
  • સંસારિક ચિંતાઓ દૂર થાય છે અને ઊંડી આંતરિક શાંતિ મળે છે
  • ધ્યાન અને આધ્યાત્મિક પ્રગતિમાં સહાય મળે છે
  • આરતીમાં કહ્યા મુજબ જન્મ-મરણના ફેરામાંથી મુક્તિ મળે છે એવી માન્યતા છે

સંબંધિત આરતી

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા આરતી

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા આરતી

ઓમ જય બૃહસ્પતિ દેવા દેવગુરુ બૃહસ્પતિની આરતી છે, જે ગુરુવારની વ્રત કથા પછી જ્ઞાન, સૌભાગ્ય, લગ્ન અને સમૃદ્ધિ માટે ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

ઓમ જય ગંગે માતા આરતી

ઓમ જય ગંગે માતા આરતી

ઓમ જય ગંગે માતા ગંગા માતાની લોકપ્રિય આરતી છે, જે ઘાટો પરની ભવ્ય સાંજની ગંગા આરતીમાં તથા ગંગા દશેરા અને પૂનમે ખૂબ ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી

આરતી શ્રી ગાયત્રી જી કી વેદમાતા ગાયત્રીની આરતી છે, જે ગાયત્રી મંત્રના જાપ પછી, ગુરુવારે અને ગાયત્રી જયંતીએ જ્ઞાન અને સદ્બુદ્ધિ માટે ગવાય છે.

જય આદ્યા શક્તિ આરતી

જય આદ્યા શક્તિ આરતી

જય આદ્યા શક્તિ ગુજરાતની સૌથી પ્રિય અંબે માની આરતી છે, જે નવરાત્રિમાં દરરોજ રાત્રે ગરબા પહેલાં અને અંબાજી સહિત માતાજીનાં મંદિરોમાં રોજ ગવાય છે.

ઓમ જય લક્ષ્મી માતા આરતી

ઓમ જય લક્ષ્મી માતા આરતી

ઓમ જય લક્ષ્મી માતા લક્ષ્મીજીની સૌથી લોકપ્રિય આરતી છે, જે દિવાળીના લક્ષ્મી પૂજન અને શુક્રવારે ધન, સુખ અને સમૃદ્ધિ માટે ભાવપૂર્વક ગવાય છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

“ત્રિગુણાત્મક ત્રૈમૂર્તિ દત્ત આરતી” કયા વિસ્તારમાં ખાસ જોડાયેલી છે?

“ત્રિગુણાત્મક ત્રૈમૂર્તિ દત્ત આરતી”ની રચના કોણે કરી?

“ત્રિગુણાત્મક ત્રૈમૂર્તિ દત્ત આરતી”ના શીર્ષકનો ભક્તિભાવ શું દર્શાવે છે?

ભક્તિ પરંપરામાં “ત્રિગુણાત્મક ત્રૈમૂર્તિ દત્ત આરતી”ની વિશેષતા શું છે?