प्रस्तावना
राम एकादशी अश्विन महिन्यातील कृष्ण पक्षाच्या अकराव्या दिवशी (एकादशी) साजरी केली जाते. हा पवित्र दिवस भगवान विष्णूला समर्पित आहे आणि आध्यात्मिक प्रगती व पापमुक्तीसाठी इच्छुक असणाऱ्यांसाठी अत्यंत शुभ मानला जातो.
पौराणिक महत्त्व
ब्रह्मवैवर्त पुराणानुसार, मुचुकुंद नावाच्या राजाची कन्या चंद्रभागा हिने मोठ्या भक्तीभावाने राम एकादशीचे व्रत पाळले. परिणामी, तिला दैवी आशीर्वाद आणि अंतिम मुक्ती प्राप्त झाली. ही एकादशी भक्तांना मोक्ष प्रदान करते आणि त्यांची सर्व पापे नष्ट करते असे मानले जाते.
आध्यात्मिक महत्त्व
राम एकादशीला उपवास केल्याने गंभीरतम पापांचेही क्षालन होते, असा विश्वास आहे. यामुळे आत्मा मोक्षाच्या जवळ पोहोचतो आणि मन व शरीर शुद्ध होते. भक्तगण भगवान विष्णूच्या नावांचा जप करत आणि विष्णू सहस्रनामाचे पठण करत दिवसभर पूजा करतात.
मुख्य विधी
भक्तगण कडक उपवास करतात, अनेकदा निर्जला (पाण्याशिवाय) किंवा फलाहार (फक्त फळे आणि दूध). तुळशीची पाने, धूप, दिवे आणि नैवेद्य अर्पण करून भगवान विष्णूची पूजा करणे हे मुख्य आहे. अनेक जण मंदिरात किंवा घरी रात्रभर भजन आणि कीर्तन करतात.
हा सण का साजरा केला जातो
राम एकादशी भक्ती आणि आत्मसंयमाचा सन्मान करण्यासाठी साजरी केली जाते. असा विश्वास आहे की हे व्रत प्रामाणिकपणे पाळल्याने भक्तांना शांती, समृद्धी आणि अंतिमतः मोक्ष प्राप्त होतो. हे व्रत त्यानंतर येणाऱ्या कार्तिक पौर्णिमेसाठी आत्म्याला तयार करते.
