गोवर्धन पूजा आणि अन्नकूट २०२६

गोवर्धन पूजा २०२६: तारीख

दिवाळीनंतर कार्तिक शुक्ल प्रतिपदेला गोवर्धन पूजा आणि अन्नकूट साजरा होतो. महाराष्ट्रात हाच दिवस दिवाळी पाडवा किंवा बलिप्रतिपदा म्हणून ओळखला जातो. २०२६ मध्ये तो मंगळवार, १० नोव्हेंबर, २०२६ रोजी आहे. यंदा लक्ष्मीपूजन 8 नोव्हेंबरला आणि पाडवा 10 नोव्हेंबरला असल्याने मध्ये एक दिवसाचा खंड आहे.

अन्नकूट म्हणजे काय

कथेनुसार इंद्राच्या कोपामुळे ब्रजमध्ये मुसळधार पाऊस सुरू झाला, तेव्हा श्रीकृष्णाने करंगळीवर गोवर्धन पर्वत उचलून गोकुळवासीयांचे रक्षण केले. त्या आठवणीत देवासमोर अनेक पदार्थांचा डोंगर, म्हणजे अन्नकूट, नैवेद्य म्हणून मांडला जातो. पुष्टिमार्गीय हवेल्या, इस्कॉन आणि स्वामीनारायण मंदिरांत छप्पन भोगाचा अन्नकूट पाहण्यासाठी गर्दी होते.

महाराष्ट्रातील दिवाळी पाडवा

महाराष्ट्रात या दिवशी बळीराजाची पूजा होते आणि "इडा पीडा टळो, बळीचे राज्य येवो" असे म्हटले जाते. पत्नी पतीला ओवाळते आणि पती ओवाळणी देतो. साडेतीन मुहूर्तांपैकी हा अर्धा मुहूर्त असल्याने नवी खरेदी आणि नव्या कामाची सुरुवातही याच दिवशी करतात. गुजराती कुटुंबांसाठी याच दिवशी नववर्ष सुरू होते, आणि दुसऱ्या दिवशी भाऊबीज असते.

दिवाळीचे सर्व दिवस: धनत्रयोदशी ते लाभ पंचमी

• धनत्रयोदशी: धन्वंतरी पूजा, यमदीपदान आणि सोने खरेदी
• नरक चतुर्दशी: पहाटेचे अभ्यंगस्नान आणि काली चौदस
• लक्ष्मीपूजन: अमावास्येच्या रात्री लक्ष्मीपूजन
• चोपडा पूजन: लक्ष्मीपूजनाच्या संध्याकाळी वह्यांची पूजा
• दिवाळी पाडवा आणि गोवर्धन पूजा: बलिप्रतिपदा आणि अन्नकूट
• गुजराती नववर्ष: पाडव्याच्याच दिवशी
• भाऊबीज: बहिणीकडून भावाचे औक्षण
• लाभ पंचमी: दिवाळीनंतर व्यापाराचा शुभारंभ